Reklama

Kościół nad Odrą i Bałtykiem

Frombork – miasto wielkiego astronoma

Mikołaj Kopernik był wybitnym renesansowym polihistorem, zajmował się m.in. astronomią, matematyką, prawem, ekonomią, strategią wojskową, astrologią, był również lekarzem i tłumaczem

W 2013 roku przeżywamy dwie rocznice związane z wybitnym Polakiem, genialnym astronomem, Mikołajem Kopernikiem – 540. rocznicę urodzin i 470. rocznicę jego śmierci.

Mikołaj Kopernik urodził się 19 lutego 1473 r. w Toruniu. Ojciec Mikołaj był kupcem z Krakowa, matka Barbara – pochodziła z domu Watzenrode. W młodości Mikołaj Kopernik uczęszczał do szkoły parafialnej. Po śmierci ojca wychowywał go brat matki – Łukasz Watzenrode, kanonik kapituły włocławskiej, późniejszy biskup warmiński. Dzięki niemu przyszły astronom mógł rozwijać się, uczyć i rozpocząć karierę. W latach 1491-95 Mikołaj studiował w Akademii Krakowskiej, która była w tamtym czasie jedną z najlepszych uczelni europejskich. Następnie odbył studia w Bolonii, Padwie i Ferrarze. W Ferrarze uzyskał w 1503 r. doktorat z prawa kanonicznego i powrócił do Polski, osiadając na Warmii, gdzie do 1510 r. był sekretarzem i lekarzem przybocznym bp. Łukasza Watzenrode. Mikołaj, pełniąc funkcje kanonika we Fromborku, prowadził też obserwacje astronomiczne i pisał swoje główne dzieło „O obrotach ciał niebieskich” („De revolutionibus orbium coelestium”).

Prawdopodobnie dzieło życia Mikołaja Kopernika nadal leżałoby w ukryciu, gdyby nie wizyta we Fromborku młodego profesora matematyki uniwersytetu w Wittenberdze Jerzego Joachima von Lauchena zwanego Retykiem. Przywiodła go do miasta sława Kopernika. Retyk po zapoznaniu się z dziełem, wydrukował w Gdańsku obszerne streszczenie dzieła. Za namową przyjaciela z Kapituły Warmińskiej Mikołaj Kopernik w roku 1540 zgodził się na oddanie całego dzieła do druku. Retyk odpisał dzieło i rok później zabrał je do Norymbergii. Nad drukiem „De revolutionibus” miał czuwać protestancki teolog Andrzej Osiander. Przedmowa dzieła była opatrzona listem dedykacyjnym do Pawła III, mecenasa sztuki, ostatniego papieża renesansu. Papież zapoznał się z tym dziełem, choć nie przedstawił oficjalnego stanowiska Kościoła.

Reklama

Frombork to dziś miasteczko liczące niespełna trzy tysiące mieszkańców. Jest bez wątpienia jednym z najważniejszych miejsc związanych z tą wielką postacią polskiej nauki.

Mikołaj Kopernik spędził we Fromborku prawie 40 lat swojego życia. Tu pracował jako lekarz, naukowiec, a przede wszystkim jako kanonik Kapituły Warmińskiej. W tym mieście odbyły się też dwa jego pogrzeby. Astronom został pochowany archikatedrze Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Andrzeja pod ołtarzem Świętego Krzyża, którym opiekował się jako kanonik, 24 maja 1543 r. (zmarł 21 maja). Gdy Kopernik umierał, nikt oprócz kilku jego przyjaciół nie wiedział, czym – obok medycyny, ekonomii i administracji kapitulnymi dobrami – zajmował się kanonik z fromborskiej katedry. Dlatego też nie otrzymał on wtedy tablicy, którą honorowano najbardziej zasłużonych dla kapituły. Tablicę taką dodano później, ale nikt już wtedy nie wiedział, gdzie został pochowany. Wiedziano tylko, którym ołtarzem się opiekował. Pewność zyskano w 2005 r. po wykopaliskach archeologicznych zespołu pod kierownictwem prof. Jerzego Gąssowskiego z Instytutu Antropologii i Archeologii Akademii Humanistycznej im. Aleksandra Gieysztora w Pułtusku. Odnaleziono wówczas czaszkę mężczyzny, który w chwili śmierci miał ok. 70 lat. Wykonana w Centralnym Laboratorium Kryminalistycznym Komendy Głównej Policji w Warszawie rekonstrukcja twarzy osoby, do której należała czaszka, przyniosła oczekiwany efekt. Uznano, że były to szczątki astronoma. Powtórny pogrzeb odbył się 22 maja 2010 r. „Procesję do grobu poprowadził bp Andrzej Suski, biskup miejsca urodzenia Kopernika. Przeszli w niej uczestniczący w uroczystościach biskupi, kanonicy oraz strażacy, który ponieśli trumnę ze szczątkami wybitnego astronoma. Po krótkiej modlitwie przy grobie trumna została złożona przy ołtarzu w nawie bocznej. Umieszczono tam marmurową tablicę, na której znalazły się daty urodzenia i śmierci Kopernika oraz informacje, iż w tym miejscu został pochowany «astronom, twórca teorii heliocentrycznej, kanonik warmiński». Na tablicy znajduje się także zdanie Mikołaja Kopernika, iż «Chrystus jest sprawcą naszego zbawienia»” (za KAI).

Wzgórze Katedralne

Katedra znajduje się na naturalnym wzgórzu (nazywanym Wzgórzem Katedralnym) nad brzegiem Zalewu Wiślanego między rzekami: Bauda i Narusa, i należy do zabytków najwyższej klasy. Mimo wielokrotnego niszczenia i przebudowywania wzgórze zachowało podstawowe elementy średniowiecznego założenia architektonicznego. Aby zrozumieć, dlaczego wybudowano taką warowną świątynię, należy wiedzieć, że diecezja warmińska była w średniowieczu jakby państwem w państwie krzyżackim. Decyzją papieża na 1/3 terytorium krzyżackim władzę duchowną i świecką miał sprawować biskup. Ziemie te były stale zagrożone atakami plemion pruskich, które choć rozbite przez Krzyżaków, często wzniecały krwawe powstania. Innym zagrożeniem byli sami rycerze zakonni, którzy nie mogli się pogodzić z istnieniem niezależnego księstwa na zagarniętych przez nich terenach.

Reklama

Bazylika

Bazylika katedralna pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Andrzeja Apostoła to najstarsza budowla fromborskiego wzgórza. Zbudowana w latach 1329-88, posiada kilka przybudówek, w tym dwie kaplice: św. Jerzego (tzw. Kaplica Polska) – powstała ok.1500 r., Zbawiciela (zwana kaplicą Szembeka) – barokowa z 1735 r. Jest to budowla gotycka halowa, trójnawowa o długości około 97 m, szerokości od 12 m (prezbiterium) do 22 m (główny korpus) i wysokości od posadzki do zwornika sklepienia 16,5 m. Najważniejszymi zabytkami w katedrze są: późnogotycki poliptyk (do połowy XVIII w. ołtarz główny), fundowany w 1504 r. przez bp. Łukasza Watzenrode, wuja Mikołaja Kopernika; kamienny portal w kruchcie zachodniej z XIV w., malowane epitafium kanonika Bartłomieja Boreschowa powstałe po 1426 r.; krucyfiks z końca XV w. w łuku tęczowym; fragmenty stalli gotyckich w prezbiterium; gotyckie płyty nagrobne; prospekt organowy z 1683 r.; epitafium Mikołaja Kopernika z połowy XVIII w. na pierwszym filarze nawy głównej.

Najwyższą budowlą Wzgórza Katedralnego jest gotycko-barokowa dzwonnica, zwana Wieżą Radziejowskiego (XVI-XVII w.). Spłonęła w 1945 r., odbudowano ją w latach 1972-73. W przyziemiu mieści się muzealne planetarium. Na wyższych kondygnacjach prezentowane są wystawy sztuki współczesnej. W dzwonnicy zawieszone jest wahadło Foucaulta – przyrząd do obserwacji ruchu wirowego Ziemi. Na wysokości 70 m n.p.m. znajduje się taras widokowy, z którego można podziwiać panoramę okolic Fromborka. Najstarszym elementem fortyfikacji jest natomiast Wieża Kopernika (strona północno-zachodnia), zbudowana przed 1400 r., wyższe kondygnacje wielokrotnie przebudowywane w XV-XVIII w., spalona w 1945 r., rekonstruowana – prace zakończono w 1965 r. Wieża była własnością Mikołaja Kopernika w latach 1504-43.

(Pisząc tekst, korzystałam z książki ks. Jana Górnego pt. „Mikołaj Kopernik kanonik warmiński”, Olsztyn 2010).

2013-10-18 11:00

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Zmiany wikariuszy i proboszczów w 2020 r.

Niedziela warszawska 28/2004

Adobe.Stock

Czerwiec to miesiąc personalnych zmian wśród duchownych. Biskupi kierują poszczególnych księży na nowe parafie. Przedstawiamy bieżące zmiany księży proboszczów i wikariuszy w poszczególnych diecezjach.

•Zmiana księży w archidiecezji BIAŁOSTOCKIEJ
• Zmiana księży w diecezji BIELSKO-ŻYWIECKIEJ
• BYDGOSKA – diecezja
• CZĘSTOCHOWSKA – archidiecezja
• DROHICZYŃSKA diecezja
• ELBLĄSKA diecezja
• EŁCKA diecezja
• Zmiana księży w archidiecezji GDAŃSKIEJ
• Zmiana księży w diecezji GLIWICKIEJ
• Zmiana księży w archidiecezji GNIEŹNIEŃSKIEJ
• KALISKA diecezja
• KATOWICKA archidiecezja
• KIELECKA diecezja
• KOSZALIŃSKO – KOŁOBRZESKA diecezja
• Zmiany księży w archidiecezji KRAKOWSKIEJ
• Zmiana księży w diecezji LEGNICKIEJ
• Zmiana księży w archidiecezji LUBELSKIEJ
• ŁOMŻYŃSKA diecezja
• ŁOWICKA diecezja
• Zmiana księży w archidiecezji ŁÓDZKIEJ
• Zmiana księży w diecezji OPOLSKIEJ
• PELPLIŃSKA diecezja
• Zmiana księży w diecezji PŁOCKIEJ
• Zmiana księży w archidiecezji POZNAŃSKIEJ
• PRZEMYSKA archidiecezja
• RADOMSKA diecezja
• RZESZOWSKA diecezja
• SANDOMIERSKA diecezja
• SIEDLECKA diecezja
Zmiana księży w diecezji SOSNOWIECKIEJ
• SZCZECIŃSKO-KAMIEŃSKA archidiecezja
• ŚWIDNICKA diecezja
• Zmiana księży w diecezji TARNOWSKIEJ

• TORUŃSKA diecezja
Zmiana księży w archidiecezji WARMIŃSKIEJ
Zmiana księży w archidiecezji WARSZAWSKIEJ
Zmiana księży w diecezji WARSZAWSKO-PRASKIEJ
Zmiana księży w diecezji WŁOCŁAWSKIEJ
• WROCŁAWSKA archidiecezja
Zmiana księży w diecezji ZAMOJSKO-LUBACZOWSKIEJ
Zmiana księży w diecezji ZIELONOGÓRSKO-GORZOWSKIEJ

CZYTAJ DALEJ

W 7. rocznicę podróży na Lampedusę Franciszek podkreśla znaczenie spotkania z Jezusem w migrantach

2020-07-08 13:38

[ TEMATY ]

spotkanie

papież Franciszek

Jezus

źródło: vaticanmedia

Kultura dobrobytu, prowadząca nas do myślenia tylko o samych sobie, czyni nas niewrażliwymi na krzyk innych, sprawia, że żyjemy bańkami mydlanymi, które są wprawdzie piękne, ale niczym poza tym, są błahymi i chwilowymi złudzeniami. Mówił o tym Franciszek w kazaniu podczas Mszy św. w kaplicy Domu św. Marty 8 lipca, w siódmą rocznicę swej podróży na włoską wyspę Lampedusę, gdzie spotkał się z imigrantami. Nawiązując kilkakrotnie do tamtego wydarzenia podkreślił znaczenie osobistego spotkania z Jezusem w chorych, ubogich, migrantach i innych cierpiących.

Na wstępie swych rozważań papież przywołał wezwanie z Psalmu 104, odmawianego między czytaniami mszalnymi podczas dzisiejszej liturgii: „Szukajcie zawsze oblicza Pana” i zaznaczył, że owo stałe poszukiwanie „stanowi podstawową postawę życiową człowieka wierzącego”. Oznacza to, że ostatecznym celem jego istnienia jest spotkanie z Bogiem. „Szukanie oblicza Boga jest gwarancją dobrego zakończenia naszej wędrówki po tym świecie, która jest wyjściem do Ziemi Obiecanej, czyli naszej Ojczyzny w niebie” – podkreślił Ojciec Święty.

Zwrócił uwagę, że „oblicze Boga jest zarówno naszym celem, jak i naszą gwiazdą polarną, która pozwala nam nie zagubić życia”. W tym kontekście nawiązał do pierwszego czytania mszalnego, zaczerpniętego z Księgi Ozeasza, mówiącego o zbłąkanym narodzie, który stracił z pola widzenia Trzecią Obietnicę i wędrował przez pustynię niegodziwości”. Zauważył, że „dobrobyt i obfite bogactwo oddaliły serca Izraelitów od Pana i wypełniły je fałszem i niesprawiedliwością”. Jest to grzech, na który również my, chrześcijanie, nie jesteśmy uodpornieni – wskazał kaznodzieja. Dodał, że także w naszych czasach wielu ludzi odchodzi od Boga, idąc za dobrobytem, pieniędzmi i innymi wartościami doczesnymi, a ich życie przypomina bańki mydlane, które są wprawdzie piękne, ale niczym poza tym, są błahymi i chwilowymi złudzeniami.

Odwołał się następnie do czytanego podczas tej Mszy fragmentu Ewangelii św. Mateusza, opowiadającego o powołaniu przez Pana Jezusa dwunastu apostołów i wymieniającego ich imiona. On wezwał ich po imieniu, po kolei, spoglądając im w oczy, a oni przyjęli to Jego spojrzenie. Franciszek zauważył, że mieli oni wielkie szczęście, mogąc oglądać Jezusa twarzą w twarz, słuchać Jego głosu, oglądać czynione przez Niego cuda – tłumaczył mówca.

Wezwał do nawrócenia, podkreślając, iż „poszukiwanie oblicza Boga jest uzasadniane pragnieniem osobistego spotkania z Panem, z Jego nieogarnioną miłością i Jego zbawczą mocą”.

Zauważył, że spotkanie to jest możliwe także dla nas, Jego uczniów trzeciego tysiąclecia, którzy możemy Go dziś dostrzec w chorych, ubogich, potrzebujących, migrantach i cudzoziemcach, których Bóg stawia na naszej drodze. „Osobiste spotkanie z Panem staje się także dla nas czasem łaski i zbawienia, wprowadzając nas w misję, którą powierzył apostołom” – powiedział kaznodzieja. I dodał na zakończenie, że „spotkanie [z Jezusem] i misja są nierozdzielne”.

Ze względu na ograniczenia, spowodowane pandemią koronawirusa, w liturgii papieskiej uczestniczyli jedynie w maseczkach na twarzy pracownicy Sekcji Migrantów i Uchodźców Dykasterii ds. Służenia Integralnemu Rozwojowi Ludzkiemu.

Jednodniowa podróż na małą włoską wyspę Lampedusa 8 lipca 2013 była pierwszą wyprawą Ojca Świętego poza Rzym po jego wyborze na papieża 13 marca tegoż roku. Spotkał się on tam z liczną grupą migrantów i uchod.źców, którzy w owym czasie masowo przybywali z Afryki do Europy właśnie przez tę małą wysepkę. I do tamtych wydarzeń nawiązał on obecnie podczas tej Mszy św.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

Wspierają nas

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję