Reklama

Wiara

Pamiętajmy o niedzieli

Po raz pierwszy średnia liczba wiernych biorących udział w niedzielnych Mszach św. spadła poniżej 40 proc. – wynika z badań Instytutu Statystyki Kościoła Katolickiego. W Eucharystii uczestniczy 2 mln osób mniej niż przed 10 laty

Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego co roku prowadzi badania według stałej metody, tym łatwiej więc o zbadanie tendencji. Dlatego badacze mogli uchwycić np. to, że liczba osób uczestniczących w niedzielnej Mszy św. zmniejszyła się przez rok o blisko 1 proc. i spadła nieco poniżej 40 proc. – Ta bariera została przekroczona po raz pierwszy – przyznał ks. dr Wojciech Sadłoń SAC, dyrektor Instytutu. – Oznacza to, że w ciągu ostatnich 10 lat na niedzielną Mszę św. przychodzi 2 mln Polaków mniej.

Znaczące są różnice w uczestniczeniu w praktykach religijnych w poszczególnych regionach. Najwięcej wiernych uczestniczy w niedzielnej Eucharystii w południowo-wschodniej Polsce, w diecezjach tarnowskiej (69 proc.) i rzeszowskiej (64 proc.) oraz w archidiecezjach przemyskiej (59 proc.) i krakowskiej (51 proc.). Najmniej –

w Polsce północno-zachodniej: w archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej (24 proc.) i diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej (25 proc.), ale także w archidiecezji łódzkiej (26,5 proc.) i diecezji sosnowieckiej (27,5 proc.).

Reklama

Polaryzacja postaw

Oczywiście, nie są to twarde dane, zawsze mogą wymagać korekty. Jak wyjaśnia ks. dr Sadłoń, obliczenia odbywają się co roku w oparciu o kierowany do parafii kwestionariusz, w którym prosi się proboszczów o przeprowadzenie w określoną niedzielę (w 2013 r. było to 20 października) zliczania wiernych obecnych na Mszach św. i przystępujących do Komunii św.

Dane nie zawsze wiernie oddają rzeczywistość, pokazują natomiast tendencje.

Jedna z nich to fakt, że liczba osób uczestniczących w niedzielnej Mszy św. powoli, ale stale zmniejsza się, a ten spadek – jak podkreśla ks. dr Sadłoń – dotyczy wszystkich regionów w Polsce. – Obserwujemy polaryzację postaw religijnych – twierdzi.

Reklama

Socjologowie religii wyróżniają trzy grupy postaw wobec wiary i religii. Pierwszą, najliczniejszą, stanowiącą ok. 60 proc., tworzą osoby deklarujące się jako wierzące, przywiązane do Kościoła i tradycji religijnej, a ich katolicyzm jest odziedziczony po poprzednich pokoleniach w rodzinie. Druga – to osoby głęboko wierzące, zaangażowane we wspólnoty, np. o charakterze parafialnym. Trzecia grupa to ludzie niewierzący i niepraktykujący.

– W ostatnich 20 latach pierwsza, najliczniejsza grupa – tzw. kulturowych katolików – regularnie zmniejsza się na rzecz dwóch pozostałych: zaangażowanych w życie Kościoła i zdystansowanych od niego – zaznacza ks. dr Sadłoń. – Wynika to z tego, że ci, którzy praktykują motywowani tradycją, wzorami rodzinnymi, w oparciu o bagaż kulturowy odziedziczony po rodzinie, nie przeżywają swojej wiary w sposób pełny, osobisty i stopniowo przestają chodzić do kościoła.

Innym powodem polaryzacji jest zmiana stylu życia i świętowania niedzieli, a wiele osób zmierza w kierunku świętowania niedzieli z przyjaciółmi, znajomymi, ewentualnie przed telewizorem. Ciekawe dane dotyczą też pory chodzenia na niedzielne Msze św. – Coraz częściej wierni wybierają Eucharystię wieczorną, a nie – jak wcześniej – poranną. Chociaż wciąż ok. 80 proc. Polaków przychodzi do kościoła przed południem, to jednak wzrasta grupa tych, którzy przekładają udział w Eucharystii na godziny popołudniowe i wieczorne – zauważa ks. dr Sadłoń.

Teraz parafia

Zaprezentowane w siedzibie Konferencji Episkopatu Polski wyniki badań ISKK uzupełnił komentarzem i omówieniem wyników własnych badań na temat uczestniczenia w niedzielnych Mszach św. ks. dr hab. Tomasz Wielebski z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.

Wynika z nich, że w świadomości wiernych pierwsze miejsce zajmuje bardziej świecki niż sakralny charakter niedzieli. Brakuje formacji parafian. Tylko nieliczni mają – jak stwierdzili – możliwość poznawania w parafii znaczenia Eucharystii, rzadko ta tematyka jest poruszana w parafialnych gazetkach i na stronach internetowych parafii. Tylko w jednej piątej polskich parafii odbywały się katechezy wyjaśniające istotę Mszy św.

Z badań ks. dr. Wielebskiego sprzed kilku lat wynika też, że jeżeli już Polacy są na Mszy św., to w niewielkim stopniu czynnie angażują się w jej przeżywanie. – Większość nie spełnia żadnych posług liturgicznych, przez co – jak stwierdził – Msza św. staje się teatrem jednego aktora. Jak uważa ks. dr Wielebski, niepokojący jest też fakt, że aż trzy czwarte badanych nie podejmuje działalności charytatywnej, nie ma świadomości dotyczącej przełożenia praktyki uczestnictwa we Mszy św. na konkretne działania.

Sprawy nie ułatwia też parafia. Aż dwie trzecie wiernych nie ma możliwości wspólnego przeżywania czasu wolnego w niedzielę w domu parafialnym. Zdaniem ks. dr. Wielebskiego, m.in. te dane pokazują potrzebę stwarzania w parafiach różnych możliwości służących budowaniu relacji między ludźmi i rozwijania potrzeb wyższych.

Niedziela – dzień święty

Co prawda z badań wynika także, że wierni na ogół nie odwiedzają w niedziele hipermarketów i większość jest za zakazem handlu w niedziele, jednak wcześniej przytoczone dane skłaniają ks. dr. Wielebskiego do apelu o podjęcie wszechstronnych działań duszpasterskich, by odmienić niedobry trend świeckiego stosunku Polaków do niedzieli. Przede wszystkim do działań w parafiach.

Te działania to m.in. – jak zaleca ks. dr Wielebski – formacja dzieci, młodzieży i dorosłych dotycząca religijnego znaczenia wartości niedzieli i umiejętności jej przeżywania. Po to także są lekcje religii i katechezy, rekolekcje i misje, homilie, spotkania wspólnot katolickich, aby o tym mówić i przypominać.

Ks. dr Wielebski zalecałby uświadamianie wiernym, czym jest niedziela, jak powinna być przeżywana. – Warto przywołać bardzo pozytywne wzorce z niektórych diecezji, gdzie przed Mszami św. czytane są krótkie katechezy wyjaśniające istotę Mszy św., pokazujące, jak powinien wyglądać czas niedzieli – mówił kapłan.

– Ważne jest „ars celebrandi”, czyli pokazywanie piękna liturgii, poza tym upowszechnianie wzorców przeżywania niedzieli, ukazywanie jej wartości. Myślę, że dotyczy to nie tylko osób wierzących, ale wszystkich, bo przecież dobrze przeżyta niedziela będzie owocować na wielu płaszczyznach życia człowieka: czy to społecznej, czy rodzinnej.

Istotne jest – jak zaznaczył ks. dr Wielebski – bardziej aktywne włączanie świeckich do posługi liturgicznej. Potrzeba też organizacji różnorodnych form spędzania wolnego czasu w parafiach: kawiarni, klubów, czytelni, przedstawień i koncertów. Fundusze na ten cel można pozyskać m.in. poprzez współpracę z samorządami.

Konieczne jest również propagowanie działań Społecznego Ruchu Świętowania Niedzieli, skupiającego przedstawicieli różnych środowisk, w tym związków zawodowych, stowarzyszeń katolickich itp., zainteresowanych tym, by niedziela stała się dniem odpoczynku i duchowego wzrostu jednocześnie.

I być, i mieć

Bardziej optymistyczne w stosunku do danych dotyczących „dominicantes”, czyli osób uczestniczących w niedzielnej Eucharystii, są dane ISKK dotyczące „communicantes”, czyli osób przystępujących podczas Mszy św. do Komunii św. Do kościoła w niedzielę chodzi średnio niecałe 40 proc. polskich katolików, a do Komunii św. przystępuje ponad 16,3 proc. – nieco więcej niż w badaniach w roku poprzednim. Także w tej kategorii badawczej pozytywnie wyróżnia się diecezja tarnowska, gdzie do Komunii św. przystępuje ok. jedna czwarta wiernych, a negatywnie – diecezja koszalińsko-kołobrzeska oraz archidiecezja szczecińsko-kamieńska, gdzie do Komunii św. przystępuje tylko mniej więcej co dziesiąty wierny.

Organizatorzy na prezentację badań zaprosili rodzinę Osińskich z Warszawy. Piotr Osiński – głowa rodziny – opowiadał, jak przeżywają niedzielę. Najważniejsza jest, oczywiście, Msza św., ale ważne są też rodzinne spotkania przy stole, spacer czy udział w meczu koszykówki, w którą gra syn.

– Niedziela jest dla nas bardzo ważna. Staramy się zachować równowagę między mieć a być. Bo w naszym świecie większość ludzi robi wszystko, żeby mieć – mówił Piotr Osiński. – Mieć troszkę musimy, bo trzeba kupować ubrania, mamy dzieci i trzeba je wyżywić. Natomiast chcielibyśmy być. Być z Panem Bogiem. To jest jak miłość: kiedy kocha się kogoś, to chce się z nim być, i to jak najczęściej. W tym przypadku też tak jest. Jeżeli się wierzy, jeżeli kocha się Boga, to chce się z Nim być jak najczęściej. W Ewangelii jest napisane, że ten siódmy dzień – niedziela – jest dniem świętowania. Zawsze staramy się być z Panem Bogiem i świętować z Nim ten dzień – powiedział Piotr Osiński.

2014-07-16 09:03

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Nowe spojrzenie na dzieje kamieńskiej kapituły

Niedziela szczecińsko-kamieńska 24/2020, str. IV

[ TEMATY ]

książka

badania

publikacja

Kamień Pomorski

Z. P. Cywiński

Radosław Pawlik (z lewej) i prof. dr hab. Zygmunt Szultka

Historiografia kościelna dotycząca naszego regionu wzbogaciła się w ubiegłym roku o cenną pozycję Radosława Pawlika. Opublikował on wyniki swoich badań dotyczących kapituły katedralnej w Kamieniu Pomorskim.

Autor w swojej książce Kapituła katedralna w Kamieniu Pomorskim na przełomie epok (1498-1549) opracował dzieje kapituły w okresie, gdy kończyło się kościelne średniowiecze i zaczynała epoka nowożytna (1517 r.). Wkrótce też, w wyniku administracyjnego narzucenia luteranizmu przez panujących książąt zniesieniu uległa katolicka diecezja kamieńska.

Kapituła katedralna

Kapituła to kolegium duchownych prałatów i kanoników ustanowione w celu sprawowania i uświetniania kultu Bożego w kościele katedralnym lub kolegiackim. Służyła również biskupowi pomocą w zarządzaniu diecezją, a w czasie wakansu (nieobsadzenia) stolicy biskupiej miała prawo wyboru wikariusza kapitulnego.

W Kamieniu Pomorskim kapitułę uposażył w 1175 r. książę pomorski Kazimierz I, a jej siedzibą został kościół św. Jana Chrzciciela. Przez stulecia kapituła korzystała z posiadanych uprawnień i wywierała doniosły wpływ na życie całego Kościoła pomorskiego. Jej członkowie byli elitą duchowieństwa diecezji, także intelektualną, i zajmowali wysoką pozycję w hierarchii społecznej Księstwa Pomorskiego.

Nowe spojrzenie

Wcześniejsze badania, głównie z drugiej połowy XX wieku skupiały się na analizie prawno-ustrojowej kapituł, na ich fundacji, ustroju, organizacji wewnętrznej, majątku, funkcjach w diecezji i w katedrze. Autor omawianej pozycji badał natomiast stosunki społeczne w obrębie kapituły i charakteryzował tworzących ją duchownych. Ponieważ wcześniejsze opracowania tematu nie były zbyt liczne, autor musiał sięgnąć do rękopiśmiennego materiału źródłowego zawartego w metryce kapituły, gdzie znajdują się protokoły jej posiedzeń i noty z czynności prawnych dokonywanych między sesjami. Dodatkową trudność stanowiło ich chronologiczne przemieszanie w procesie oprawy.

Warto przeczytać

Praca składa się z pięciu rozdziałów. W pierwszym zaprezentowano ustrój i organizację kapituły. Drugi omawia funkcję zarządzania diecezją pozbawioną biskupa, a także zadania liturgiczne i duszpasterskie kolegium, współpracę z niższym duchowieństwem katedralnym, oraz szkołę przykatedralną i uprawnienia sądownicze kapituły.

Trzeci zajmuje się wielkością jej majątku ziemskiego. W czwartym autor omawia uwarunkowania początków reformacji i przebudowę stosunków kościelnych w Księstwie Pomorskim do połowy XVI wieku.

Zajmuje się kondycją Kościoła w tym czasie, okolicznościami i tłem proklamowania reformacji, formowaniem się struktur luterańskiego Kościoła Krajowego w Księstwie. Pokazuje stosunek poszczególnych członków do luteranizmu, przyczyny i motywy przejścia przez kapitułę na protestantyzm oraz jej rolę w reformie kościelnej w państwie.

W ostatnim rozdziale Radosław Pawlik charakteryzuje członków kapituły i uwzględnia problematykę święceń, wykształcenie, pochodzenie terytorialne, społeczne, rodowe, kumulację beneficjów i sprawowane urzędy i funkcje. Pracę zamyka alfabetyczny zestaw biogramów 81 prałatów i kanoników.

Odkrywanie prawdy

Promotorem pracy jest wybitny znawca dziejów Pomorza i Kaszub prof. dr hab. Zygmunt Szultka. Jego zdaniem autor wykorzystał wszystkie dostępne źródła, w tym niewykorzystane dotąd przez badaczy akta kapituły, a także edycje źródeł papieskich. Pozwala to na spojrzenie w nowym świetle przykładowo na przyczynę ruchu reformacyjnego na Pomorzu. Prostuje poglądy protestanckich kronikarzy z XVI i XVII wieku, jakoby Kościół katolicki w Księstwie Pomorskim był w głębokim kryzysie moralnym. Autor stawia tezę przeciwną. Twierdzi, że życie kościelne i religijne znajdowało się wówczas w największym rozkwicie. Postuluje też dalsze badania nad dziejami kapituły, zwłaszcza dla czasów poreformacyjnych.

CZYTAJ DALEJ

Wyjątkowy koncert - „Abba Ojcze – Pielgrzymi śpiewają ulubione piosenki Jana Pawła II”

2020-08-04 12:08

[ TEMATY ]

koncert

Zdjęcia: EastNews/SIPA/Galazka

14 sierpnia o godz. 21:00 TVP1 zaprasza na wyjątkowe widowisko muzyczne poświęcone Papieżowi Janowi Pawłowi II. Na scenie pod batutą Piotra Rubika wystąpi plejada polskich gwiazd, m.in.: zespół Pectus, Katarzyna Cerekwicka i Halina Mlynkova.

Koncert poprowadzą Rafał Brzozowski i Piotr Rubik.


ZAPRASZAMY NA WYJĄTKOWE WYDARZENIE

W piątek, 14 sierpnia na jasnogórskich błoniach spotka się grono radośnie modlących się wiernych. Będzie to finał czasem kilkunastodniowego wysiłku, jakim jest pielgrzymka na Jasną Górę. Dla zmęczonych pielgrzymów nagrodą będzie wyjątkowy koncert, podczas którego razem z artystami, wspaniałą orkiestrą i znakomitym dyrygentem wspólnie zaśpiewają pieśni i piosenki.

Na jasnogórskich błoniach usłyszymy „Barkę”, „Abba Ojcze”, ale też piosenki, które powstały na kanwie polskich i zagranicznych przebojów np. „Pielgrzymkowe Despacito - Nie tak szybko”. Nie zabraknie przebojów z repertuaru Piotra Rubika np. „Niech mówią że…”
„Abba Ojcze – pielgrzymi śpiewają ulubione piosenki Jana Pawła II”

14 sierpnia 2020 r (piątek) - wigilia uroczystości Wniebowzięcia NMP
godz. 21.00 Błonia Jasnogórskie


WYSTĘPUJĄCY:
Kierownictwo muzyczne: Piotr Rubik
Soliści:
Rafał Brzozowski
Katarzyna Cerekwicka
Sargis Davtyan
Darek Malejonek
Halina Mlynkova
Aleksandra Nykiel
Filip Lato
Pectus
Anna Wyszkoni
Łukasz Zagrobelny

Emisja: TVP 1 na żywo
WSTĘP WOLNY


Organizator: TVP, Klasztor Jasnogórski, „Fundacja NIEDZIELA. Instytut Mediów”

Patronat honorowy: Abp Wacław Depo – Metropolita Częstochowski


Patronat medialny: Tygodnik Katolicki "Niedziela"
 

 

Koncert „Abba Ojcze – Pielgrzymi śpiewają ulubione piosenki Jana Pawła II” 14 sierpnia o godz. 21:00 TVP1.

CZYTAJ DALEJ

Nowa Para diecezjalna Domowego Kościoła

2020-08-06 23:17

[ TEMATY ]

Ruch Światło‑Życie

Domowy Kościół

Para diecezjalna

Fb/Pawel Gradziuk

Joanna i Paweł Gradziukowie

Biskup Tadeusz Lityński wskazał nową Parę diecezjalną Domowego Kościoła, gałęzi rodzinnej Ruchu Światło-Życie. Joanna i Paweł Gradziukowie z Siedliska rozpoczynają posługę, która potrwa trzy lata.

W czerwcu odbyło się spotkanie Kręgu Diecezjalnego Domowego Kościoła, który wybrał trzy małżeństwa, jako kandydatury na nową Parę diecezjalną. Spośród nich Ksiądz Biskup wskazał właśnie Joannę i Pawła. Na co dzień formują się kręgu Domowego Kościoła. Oboje są członkami stowarzyszenia "Diakonia Ruchu Światło-Życie Diecezji Zielonogórsko-Gorzowskiej", a także Krucjaty Wyzwolenia Człowieka. Posługują w Diecezjalnej Diakonii Rekolekcyjnej Ruchu Światło-Życie.

Dotychczas posługę Pardy diecezjalnej pełnili Anna i Mariusz Mazurkowie. Ich kadencja upłynęła w czerwcu.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję