Honorowy "na chybcika"

Tym zasłużonym dla Zielonej Góry, który w ostatniej chwili został dokooptowany do zacnego grona kandydatów do tego miana jest oczywiście seksuolog Zbigniew Izdebski. Regulamin przyznawania honorowego obywatelstwa przewidywał, że co roku przyznaje się maksymalnie 3 takie wyróżnienia, odpowiednio wcześniej zgłoszonym kandydatom. Wręczenie zaszczytnego tytułu odbywa się podczas "Winobrania", czyli corocznego święta miasta. W tym roku uroczysta sesja rady miasta odbędzie się 9 września.

Ale, że początek roku się zbliżał, a nad tzw. edukacją zdrowotną i jej promotorami nazbierały się czarne chmury społecznego oburzenia, zielonogórscy radni z Platformy Obywatelskiej zapewne wykoncypowali, że trzeba społeczeństwu pokazać, jak powinni myśleć i jak ważny jest to przedmiot i jak zacni są ci ludzie, którzy go tworzą.

"Prawo tak jak my je rozumiemy"

Problemem było oczywiście prawo miejscowe, które jasno wskazuje, jakie są procedury przyznawania honorowego obywatelstwa. Ale na potrzeby chwili radni rządzącej miastem Platformy Obywatelskiej regulamin szybko zmienili i na nic się zdały protesty opozycyjnych radnych PiS, że jak to tak na ostatnią chwilę, a że honorowych obywateli to nie należy przyjmować hurtowo (z czym zresztą niektórzy radni PO także się zgadzali) i że postać seksuologa jest najdelikatniej rzecz ujmując kontrowersyjna.

Oczywiście zaraz podniosły się głosy radnych PO, że to wspaniały człowiek, wspierający lokalny szpital, i uniwersytet, i ośrodek dla niepełnosprawnych. Tylko dlaczego tak nagle pojawiła się ta kandydatura, skoro tak znany - jak twierdzą niektórzy radni - profesor, mógł być zgłoszony już dawno. Czyżby tak zacna osoba nie była zauważana wcześniej z premedytacją, albo zapomniana?

Dlaczego kandydatura seksuologa padła teraz?

Odpowiedź na to pytanie mogą nam dać ostatnie wydarzenia w polskich szkołach. Otóż okazuje się, że wielu rodziców w obawie o treści, jakie niesie ze sobą komponent edukacji zdrowotnej w postaci edukacji seksualnej, masowo wypisuje dzieci z tego szkolnego, nieobowiązkowego przedmiotu. Oliwy do ognia dolewają także politycy, jak minister Nowacka, która tych wszystkich, którzy obawiają się, jakie treści będzie serwować lewicowy projekt polskim dzieciom, nazywa "szurami" (czyli wprost osobami szurniętymi). A już tłumaczenie rodzicom, że komponent edukacji seksualnej to tylko część edukacji zdrowotnej, może jakieś 10% i stawianie na czele zespołu przygotowującego podstawę programową tego przedmiotu - nomen omen - seksuologa, podważa w całości wiarygodność rządu co do intencji wychowania młodego pokolenia. Krótko mówiąc rodzice obawiają się deprawacji. W rozwianiu tego strachu nie pomaga postać samego prof. Zbigniewa Izdebskiego.

Tymczasem pośpiech w procesie przyznawania mu honorowego obywatelstwa, związana z tym zmiana prawa i ostentacyjne podkreślenie, jak wybitna jest to postać daje dużo do myślenia. Widocznie trzeba było zatrzeć negatywne wrażenie z przeszłości. O którym może już wielu nie pamiętać. Dlatego przypominamy, jakie to "zasługi" w "wychowaniu" młodego pokolenia ma niesławny profesor.

Kontrowersyjny ankieter

"Złamanie praw rodziców, pogwałcenie psychiki młodych ludzi, zła metodologia" - takie padały opinie na temat badań prowadzonych wśród młodzieży ponadgimnazjalnej pod kierunkiem prof. Zbigniewa Izdebskiego. Rzecznik praw dziecka uważał, że zostały złamane konstytucyjne prawa rodziców, rodzice słali protesty do ministerstwa edukacji, zaś grupa parlamentarzystów zapowiedziała złożenie do prokuratury doniesienia o popełnieniu przestępstwa przez autorów badań. Skandal wokół badań prof. Izdebskiego ujawnił program publicystyczny "Rozmawiać Warto", wyemitowany w 2024 w TVP. Takie zarzuty wobec honorowanego dziś seksuologa padały w przeszłości.

O co dokładnie chodzi? Badania nosiły tytuł" "Młodzież o sobie. Opinie, postawy i zachowania młodzieży wobec ważnych spraw życiowych". Zostało nimi objętych 5 tys. uczniów szkół ponadgimnazjalnych w całej Polsce. Rodzice uczniów niepełnoletnich otrzymywali informację o badaniu i specjalny druk, na którym musieli wyrazić zgodę na udział w nim dziecka. Problem polegał na tym, że z informacji do rodziców, czy wstępu skierowanego do dzieci w żaden sposób nie można było zorientować się czego naprawdę dotyczą badania.

Badania i patologia

Kierownik naukowy projektu prof. Izdebski ujawnił w czasie programu "Warto rozmawiać", że chodziło mu o zbadanie patologii wśród polskiej młodzieży, m.in. dziecięcej prostytucji czy pedofilii. Badania były częścią międzynarodowego programu badawczego przeprowadzanego wśród młodzieży 12 krajów nadbałtyckich, m.in. Dani, Szwecji czy Norwegii. W Polsce odbywały się pod egidą Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu, tymczasem przedstawicielka ministerstwa przyznała, że nie zna treści ankiety, która trafiła do dzieci. Tymczasem rodzice otrzymali informację, że "celem badania jest poznanie poglądów i doświadczeń młodzieży związanych z różnymi sprawami: między innymi dotyczącymi rodziny, szkoły, przyjaciół. Pytamy też o doświadczenia i relacje między młodymi ludźmi oraz ryzykowne zachowania przez nich podejmowane".

Patologia badań

Ostre protesty rodziców, nauczycieli i wielu wybitnych pedagogów wzbudziła metodologia badań i treść ankiet. Przy części pytań młodzież miała zaznaczyć odpowiedź w pięciopunktowej skali od: "Całkowicie się zgadzam, do całkowicie się nie zgadzam" po przeczytaniu różnych stwierdzeń, na przykład: "Niektóre 13-letnie dzieci są już na tyle dojrzałe, że nie ma nic złego w tym, jeśli będą współżyć z osobą dorosłą", "Wiele chłopców nieświadomie pragnie zgwałcić dziewczynę". Były też pytania, na które młodzież miała odpowiedzieć "tak" lub "nie", np. "Czy onanizowałeś (aś)/masturbowałeś (aś) się kiedykolwiek", "Ile razy świadczyłeś (aś) płatne usługi seksualne na przykład za pieniądze, jedzenie, ubrania, kosmetyki?". Są wreszcie bardzo szczegółowe pytania o uprawianie seksu analnego czy oralnego. Ostatnie pytania dotyczą stosowania środków antykoncepcyjnych, w tym metod zabronionych przez polskie prawo.

Ówczesny Rzecznik Praw Dziecka Paweł Jaros po zapoznaniu się z okolicznościami przeprowadzenia badań i treścią ankiet zwrócił uwagę, że naruszają one konstytucyjne prawo rodziców do decydowania o wychowaniu swoich dzieci, wprowadzają również w błąd rodziców, którzy nie mieli możliwości zapoznania się z ankietami. Rodzice i nauczyciele z wielu szkół wysłali do ministra edukacji narodowej i sportu Mirosława Sawickiego protesty, w których m.in. oskarżali autorów badań o "słowne molestowanie nieletnich" i wprowadzanie w błąd rodziców.

Natychmiast przerwać badania!

Polskie Stowarzyszenie Nauczycieli i Wychowawców postulowało o natychmiastowe zaprzestanie tych badań oraz zakaz opracowania i opublikowania dotychczas zebranych informacji. Red. Jan Pospieszalski, autor programu "Warto rozmawiać", powiedział KAI, że po obejrzeniu jego audycji grupa parlamentarzystów poinformowała go, że ma zamiar złożyć doniesienie do prokuratury o popełnieniu przestępstwa przez autorów badań.

Kto wiedział o szkodliwych ankietach?

- To jest bubel metodologiczny, nikt się do niego nie przyznaje, ministerstwo nie zna treści ankiet, kuratoria nie mają nic do gadania, a badania mogą poważnie zaszkodzić dzieciom. Do tego jest wiele pytań sugerujących odpowiedź - taką opinię na temat badań prof. Izdebskiego sformułował ówcześnie dla KAI dyrektor Instytutu Pedagogiki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, prof. Aleksander Nalaskowski. Zwraca on uwagę, że nie spełniają one podstawowego paradygmatu badań społecznych, który mówił, że nie wolno zmieniać obiektu badanego, czyli badany po wypełnieniu ankiety musi wyjść bez uszczerbku, nie może być ofiarą badania. Tymczasem młody człowiek po wypełnieniu ankiety prof. Izdebskiego może potrzebować pomocy psychologa czy pedagoga - uważał prof. Nalaskowski. Na pewno wśród ankietowanych byli ludzie całkowicie niewinni, którzy nie mieli w ogóle świadomości tego, co to jest np. masturbacja, seks oralny czy analny.

"Molestowanie niewinności"

Jak zauważył prof. Nalaskowski nazywanie patologii po imieniu i oczekiwania wobec młodych ludzi, aby się do tych patologii ustosunkowali jest "molestowaniem ich niewinności". Analizując pytania dostrzegał on, że wynikają one ze specyficznego spojrzenia na świat, który, według autorów badania, składa się głównie ze zboczeńców, molestantów, przestępców stosujących przemoc seksualną itd. Za bardzo niebezpieczny uważał on fakt, że nie wiadomo, kto jest autorem tych badań, prof. Izdebski ujawniał jedynie, że są one częścią programu międzynarodowego, natomiast tak naprawdę nie wiadomo kto za nimi stoi. Do tego były one skrzywione metodologicznie, ankieta miała aż 75 pytań, a jeśli kwestionariusz jest za długi to przy odpowiedziach pojawia się automatyzm.

Młodzież nie zna patologii i dewiacji? "Dzięki" ankiecie już pozna

Prof. Krystyna Ostrowska z Uniwersytetu Warszawskiego w rozmowie z KAI, że zwróciła uwagę na etyczny aspekt badań prof. Izdebskiego. Jak zauważyła wchodzą one bardzo głęboko w sferę intymną i być może dla dużej grupy młodzieży problemy w nich poruszane są zupełnie nie znane. "Stąd nie ma potrzeby wprowadzać ich w tę rzeczywistość i to do tego od strony patologii i dewiacji" - zauważyła.

Ostentacja władzy. Rodzice nie dają się oszukać

Czy Zbigniew Izdebski, który już w przeszłości próbował prowadzić w szkole tak skandaliczne badania, teraz znów może bez przeszkód "buszować" w umysłach dzieci poprzez tzw. edukację zdrowotną i jej komponent edukacji seksualnej? I to jeszcze przy autoryzacji dzisiejszej władzy i wywyższaniu przez lokalną Platformę Obywatelską? Czy ta ostentacja władzy ma swoje granice?

Na pewno mocnym sygnałem dobiegającym od społeczeństwa jest już to, jak wielu rodziców wypisało dzieci z przedmiotu, którego twórców próbuje nam się przedstawić jako wybitnych obywateli. Polacy swój rozum mają i udowadnianie im na siłę, że autorytet ma ten, kogo wskażą elity, przestało już działać.