Reklama

Wiadomości

Lwów jako Rzym

Niedziela Ogólnopolska 11/2015, str. 35

[ TEMATY ]

Lwów

Lestat (Jan Mehlich)/pl.wikipedia.org

Dodaj nasz portal do preferowanych źródeł Google
Artykuły z niedziela.pl będą pojawiać się częściej w Twoich wynikach wyszukiwania

Spaceruję po Lwowie śladami Zbigniewa Herberta. Choć miasto usytuowane jest dokładnie na wododziale wód pomiędzy basenami Morza Bałtyckiego i Czarnego, to dla polskiego poety leżało ono przede wszystkim nad… Morzem Śródziemnym. Było ono bowiem dla niego nieodłączną częścią wielkiej kultury śródziemnomorskiej.

W Gimnazjum nr VIII im. Kazimierza Wielkiego (dziś w tym budynku mieści się Ukraiński Uniwersytet Katolicki) nauczycielem łaciny Herberta był poległy w 1939 r. Grzegorz Jasilkowski, który z wielką pieczołowitością rysował swoim uczniom plan Forum Romanum. Kiedy po latach poeta odwiedził Rzym, bez problemów odnalazł się w owym antycznym miejscu. Jak sam przyznał: „To, że nie czułem się zagubiony wśród kamieni, jest zasługą mego profesora łaciny. Wspominam go z wdzięcznością”.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Sam Herbert, kiedy po latach opowiadał o swoich wrażeniach dotyczących wkroczenia Armii Czerwonej do Lwowa, mówił wprost: „to był koniec mojego Rzymu”. Tych, którzy przynieśli zagładę jego świata, owych jeźdźców nicości, porównał w swym wierszu do Longobardów, podbijających nowe przestrzenie i krzyczących „swoje przeciągłe nothing, nothing, nothing”.

Reklama

Paralela między Lwowem a Wiecznym Miastem była o tyle zasadna, że gród nad Pełtwią budowali również architekci z Półwyspu Apenińskiego. Najbardziej znanym z nich był Piotr Rzymianin, który mieszkał we Lwowie na przełomie XVI i XVII wieku. To on nadał niepowtarzalny charakter krajobrazowi centrum miasta, wznosząc i projektując takie budowle, jak Cerkiew Wołoska, Czarna Kamienica przy Rynku czy kościoły i klasztory Bernardynów, Benedyktynek oraz Klarysek. Jego dziełem była też słynna kaplica Kampianów w łacińskiej katedrze.

Porównanie Lwowa z Rzymem dotyczyło jednak nie tyle samej architektury, ile raczej wspólnej tożsamości cywilizacyjnej. Przez całą swą dojrzałą twórczość Herbert pozostanie Poetą Miasta – miasta rozumianego jako polis, czyli wspólnota obywateli. Zdaniem Herbertowskiego biografa Jacka Łukasiewicza, Lwów nie zamienił się dla niego w przedmiot sentymentalnej nostalgii, lecz przekształcił w uniwersalny mit. Ten mit miasta, wyrosły z doświadczenia lwowskiego, pojawiać się będzie wielokrotnie w wierszach poety, np. w „Raporcie z oblężonego Miasta”: „i jeśli Miasto padnie a ocaleje jeden/ on będzie niósł Miasto w sobie po drogach wygnania/ on będzie Miasto”.

Herbert pokazuje, że nosicielami cywilizacji są ludzie, a nie kamienie. W średniowieczu, gdy dochodziło do strajków uniwersyteckich i profesorowie wraz ze studentami opuszczali mury miejskie, mówiło się, że to „uniwersytet opuszcza miasto”. Bo uniwersytet to nie były tylko budynki i sale wykładowe, lecz mistrz razem z uczniami, którzy wspólnie poszukują prawdy. Tak samo można nosić Rzym w sobie – nawet w środku barbarii.

* * *

Grzegorz Górny
Reporter, eseista, autor wielu książek i filmów dokumentalnych, stały publicysta tygodnika „wSieci”

2015-03-10 16:25

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Oceń: 0 0 dodaj do źródeł Google

Reklama

Wybrane dla Ciebie

„Głos Nienarodzonych” - 24 marca dzwon z Polski rozbrzmi we Lwowie

[ TEMATY ]

Lwów

dzwon

Family News Service

Karol Porwich/Niedziela

W czwartek 24 marca, w przeddzień Dnia Świętości Życia, drugi dzwon z Polski jako „Głos Nienarodzonych” zostanie przekazany do Ukrainy. Pierwszy z nich już zabrzmiał w Ekwadorze. Dźwięk dzwonu ma przypominać o szacunku do życia od poczęcia do naturalnej śmierci oraz potrzebie jego ochrony. Wydarzenie nabiera szczególnego znaczenia w obliczu wojny.

24 marca polski dzwon „Głos Nienarodzonych” zabrzmi w Ukrainie. Decyzją ukraińskiego Episkopatu, ten dzień będzie poświęcony ogólnokrajowej modlitwie przebłagalnej za grzech aborcji. -Ze względu na wybuch wojny dzwon nie mógł zostać wprowadzony wcześniej. Będzie on symbolem nawołującym do ochrony życia, mimo że ono jest w tej chwili tak brutalnie odbierane - tłumaczy w rozmowie z Family News Service Bogdan Romaniuk z Fundacji ŻYCIU TAK.
CZYTAJ DALEJ

Karmelitańskie jubileusze

2026-11-17 12:06

Magdalena Lewandowska

Prowincjał karmelitów poświęcił nową figurę Matki Bożej Szkaplerznej.

Prowincjał karmelitów poświęcił nową figurę Matki Bożej Szkaplerznej.

W uroczystość Matki Bożej Miłosierdzia karmelici bosi dziękowali za 80 lat obecności we Wrocławiu, 60 lat parafii Opieki św. Józefa i 10 lat Chóru Karmelitańskiego.

Uroczystej Eucharystii przewodniczył o. Łukasz Kansy, prowincjał karmelitów. Poświęcił też nową figurę Matki Bożej Szkaplerznej. – Długo czekaliśmy na naszą figurę Matki Bożej z Góry Karmel. To piękna Maryja „idąca” i prowadząca nas do Chrystusa. Dziś pójdziemy z nią po raz pierwszy w procesji wokół świątyni. Niech poczuje się tutaj panią, królowa i gospodynią – mówił proboszcz parafii i kustosz sanktuarium Matki Bożej Miłosierdzia o. Krzysztof Piskorz i dodawał: – Figura Matki Bożej Szkaplerznej jest votum naszego jubileuszu, darem dla następnych pokoleń.
CZYTAJ DALEJ

Papież do Polaków: Bł. Karolina Kózkówna wzorem dla młodych

2026-11-18 10:55

[ TEMATY ]

audiencja

bł. Karolina Kózkówna

Papież do Polaków

Vatican Media

Karolina Kózkówna została beatyfikowana przez Jana Pawła II w 1987 r.

Karolina Kózkówna została beatyfikowana przez Jana Pawła II w 1987 r.

Wierność Bogu, obrona godności człowieka i poszukiwanie sensu życia – na te wartości wskazał Leon XIV podczas audiencji generalnej 18 listopada. Zwracając się do Polaków, Papież przypomniał postać bł. Karoliny Kózkówny, której wspomnienie liturgiczne przypada dziś w Polsce. Ojciec Święty zaapelował, by jej świadectwo było wzorem dla młodego pokolenia.

Pozdrawiając polskich pielgrzymów, Ojciec Święty przywołał wspominaną dziś bł. Karolinę Kózkównę. Młoda męczennica została zamordowana przez rosyjskiego żołnierza 18 listopada 1914 roku, dokładnie 112 lat temu. 16-latka poniosła śmierć w obronie czystości.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję