Po 73 latach można jeszcze sporo napisać o II wojnie światowej. Dowodem na to jest książka Małgorzaty Szejnert „Wyspa węży”, opisująca mało znaną i wstydliwą kartę dziejów Polski. Chodzi o stworzenie z rozkazu wodza naczelnego, gen. Władysława Sikorskiego, obozu odosobnienia dla oficerów związanych z sanacją. Coś słyszeliśmy o wyspie Bute – u brzegów Szkocji, przez miejscowych nazywanej właśnie Wyspą Węży – ale mało, teraz ta luka jest wypełniana.

Przetrzymywano tam ponad tysiąc oficerów, zdaniem dowództwa, politycznie niepewnych albo krytycznie nastawionych, albo obciążanych za klęskę we wrześniu 1939 r. Niby byli wolni, ale nie na służbę w polskim wojsku na Zachodzie. Siedzieli bezczynnie, podczas gdy trzeba było walczyć. Pierwsi oficerowie trafili tu w 1940 r., ewakuowani z obozu izolacyjnego w Cerizay we Francji. Ostatni odeszli stąd w 1943 r.

Szajnert, jak inni, coś słyszała o wyspie, ale historia ją zafrapowała, gdy porządkowała korespondencję swoich krewnych. Gdy śledziła losy wuja Ignacego Raczyńskiego, trafiła na wyspę Bute (gdzie zmarł) i przetrząsnęła wszystkie możliwe źródła na ten temat. W efekcie powstała reporterska książka nie tylko o historii sprzed lat, ale także o mozolnym dochodzeniu do prawdy. Czyta się ją jednym tchem, jak thriller. Po co był potrzebny Sikorskiemu obóz odosobnienia? Mogła zaważyć zraniona duma generała, który po przewrocie majowym został odsunięty od eksponowanych stanowisk. Teraz mógł się zrewanżować.