Reklama

Polska

Dokładnie 70 lat temu płonęła katedra gnieźnieńska

Dokładnie przed 70 laty płonęła gnieźnieńska katedra, ostrzelana przez radzieckie czołgi. Przez lata PRL nie wolno było o tym mówić. Jeden ze świadków tego wydarzenia, Julian Śmielecki uwiecznił je na zdjęciach. Fotografie – czarno białe, nieostre, ciemne – wywołano ponownie po ponad sześćdziesięciu latach. Dziś można je zobaczyć ponownie w Miejskim Ośrodku Kultury w Gnieźnie.

[ TEMATY ]

pożar

katedra

Gniezno

Wikipedia.org

Było mroźne popołudnie 23 stycznia 1945 roku. W mieście nie było już Niemców. Wygnano ich dwa dni wcześniej. Byli za to żołnierze radzieccy. Około 15.00 na gnieźnieński Rynek wjechały dwa sowieckie czołgi i zaczęły strzelać do katedry. Celowali w figurę Matki Bożej i krzyże.

Reklama

Pociski nie chybiły celu. Na archiwalnych fotografiach widać wielką wyrwę w dachu bazyliki nad ambitem, na innych płonące hełmy wież. Sowieci najpierw celowali w trzymetrową figurę Matki Bożej, a potem w krzyże na szczytach wież. Wydana z okazji 950. rocznicy śmierci św. Wojciecha „Księga Pamiątkowa” choć nie mogła wskazać winnych, relacjonowała to tak: „Od pocisków zapalających zajął się hełm wieży... a później ogień przeniósł się na belkowanie dachu. (...) palący się hełm z jednej z wież wpadł do wnętrza kościoła, niszcząc sklepienie przestrzeni międzywieżowej i wzniecając ogień na chórze muzycznym. Spłonęły wspaniałe organy gnieźnieńskie, jedne z najlepszych w Polsce. Od jednego pocisku zapalającego zapalił się dach nad częścią prezbiterialną kościoła od strony północnej. Tu spłonął mały chórek z drugimi organami w części prezbiterialnej. Stamtąd pożar przerzucił się na stalle w południowej części prezbiterium, które w znacznej części również się spaliły”.

Przez wiele lat nie wolno było o tym mówić. Oficjalna, propagandowa wersja tłumaczyła, że w jednej z katedralnych wież znajdowało się gniazdo niemieckich karabinów maszynowych, które sowieci musieli zniszczyć. "Dopiero działo ustawione na placu Bohaterów Stalingradu (dziś Rynek) zmusiło ostatnich hitlerowców do milczenia. Płonące wieże oznajmiły mieszkańcom Gniezna koniec koszmarnej okupacji” – odnotowano w "Dziejach Gniezna" pod redakcją prof. J. Topolskiego. Tylko, że żołnierzy niemieckich w Gnieźnie już nie było, a „sojusznicy” zajęli miasto bez walki. Zachowały się również różne relacje świadków. Mówiono, że ludzi chcących gasić ogień do katedry nie dopuszczono, że czołgiści byli pijani, że upozorowano walkę, by zniszczyć bazylikę. Ci co widzieli, jak świątynia płonie, modlili się, płakali i śpiewali pieśni. Hydranty były wyłączone, więc strażacy ciągnęli wodę z jeziora. Później wspominali, że sowieci cięli węże, by w gaszeniu przeszkodzić.

Katedra płonęła do wieczora. Jednym ze świadków strzelania i pożaru bazyliki był Julian Śmielecki, przedwojenny kelner w dworcowej restauracji, wojenny nauczyciel matematyki, fizyki i historii. Mieszkał w jednej z kamienic przy Rynku i stamtąd sfotografował zdarzenie. Zużył kilka rolek filmu. Uwiecznił m.in. sowiecki czołg z lufą wycelowaną w bazylikę i smugą dymu po wystrzale. Niektóre zdjęcia zrobił zza metalowej balustrady. Bał się, że ktoś zobaczy. Oddał negatywy do wywołania, ale odbitek już nie dostał. Skonfiskowali je ubecy. Po latach jego syn Wojciech naprawiał starą szafkę z książkami. W środku na podwójnej półeczce znalazł metalową skrzynkę, a w niej dwa filmy. Ojciec nigdy o nich nie mówił, choć prawdy o spaleniu katedry nie ukrywał. Fotografie – czarno białe, nieostre, ciemne – wywołano ponownie po ponad sześćdziesięciu latach. Dziś można je zobaczyć ponownie w Miejskim Ośrodku Kultury w Gnieźnie. Wybrane fotografie także na www.archidiecezja.pl

2015-01-23 10:06

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Czekamy z niecierpliwością

Niedziela zielonogórsko-gorzowska 33/2020, str. IV

[ TEMATY ]

renowacja

katedra

Gorzów Wielkopolski

Ks. Adrian Put

Zakończone już prace ukazały piękno gotyckich, katedralnych sklepień

Zakończone już prace ukazały piękno gotyckich, katedralnych sklepień

1 lipca 2017 r. to tragiczny dzień dla Kościoła zielonogórsko-gorzowskiego. Tego dnia płomienie ognia spowiły gorzowską katedrę, którą ostatecznie udało się uratować dzięki bohaterskiej postawie strażaków i wiernych. Straty były jednak bardzo poważne. Niemal natychmiast rozpoczęto działania zmierzające do zabezpieczenia, a później odbudowy spalonej wieży.

W kalendarzu 15 sierpnia wspominamy święto patronalne katedry, która dedykowana jest Najświętszej Maryi Pannie Wniebowziętej. Choć od trzech lat nie sprawuje się w niej liturgii, to jednak nadal pozostaje widocznym znakiem Kościoła diecezjalnego i posługi, którą pełni każdy biskup diecezjalny.

CZYTAJ DALEJ

Jordania: region wokół miejsca chrztu Jezusa będzie rozbudowywany

2021-09-15 18:57

[ TEMATY ]

chrzest

Jordania

Chrzest Pański

wikipedia

Rząd Jordanii wyraził zgodę na prace budowlane wokół „Al-Maghtas” nad Jordanem, czczonego jako miejsce chrztu Jezusa. Arabsko-chrześcijański portal „Abouna” podał 14 września, powołując się na doniesienie gazety „Al-Ghad”, że ma to wyjść naprzeciw rosnącemu napływowi turystów do świętego miejsca.

Zgodnie z raportem było ono dotychczas uznawane za teren rolniczy. Nowa ustawa umożliwia zagospodarowanie ziem przylegających do miejsca chrztu. W tym celu ma powstać organizacja non-profit, która zajmie się rozwojem tego obszaru pod nadzorem rady doradczej.

CZYTAJ DALEJ

Franciszek apeluje o dziennikarstwo wychodzące do ludzi

2021-09-16 15:14

[ TEMATY ]

dziennikarstwo

papież Franciszek

Dzień Środków Społecznego Przekazu

youtube.com/vaticannews

„Dziennikarstwo, jako opowiadanie o rzeczywistości, wymaga zdolności pójścia tam, dokąd nikt nie idzie – ruszenia się i pragnienia zobaczenia. Ciekawości, otwartości, pasji” – napisał papież Franciszek w Orędziu na 55. Światowy Dzień Środków Społecznego Przekazu. Jego hasłem są słowa: „«Chodź i zobacz» (J 1, 46). Komunikować, spotykając osoby, tam gdzie są, i takie, jakie są”. W Polsce Dzień ten jest obchodzony w trzecią niedzielę września, 19 września.

Na wstępie papież zauważa, że zachęta Jezusa skierowana do pierwszych uczniów: „pójścia i zobaczenia”, jest także metodą każdego autentycznego przekazu międzyludzkiego. Aby móc opowiadać prawdę o życiu, trzeba wyjść z wygodnego przeświadczenia, że „już to wiem” i wyruszenie, pójście i zobaczenie, bycie z ludźmi, słuchanie, korzystanie z sugestii rzeczywistości, która pod pewnymi względami zawsze będzie nas zaskakiwać. Dodaje, że jest to także sposób, w jaki była od pierwszych wieków przekazywana wiara chrześcijańska.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję