Reklama

Niedziela Lubelska

Odmienili oblicze diecezji

Ostatnie 40 lat przyniosły ogromną zmianę w architekturze dużych miast naszego regionu. Do 1980 r. władze nie wydawały pozwoleń na budowę obiektów sakralnych. Sytuacja poprawiła się po wyborze Karola Wojtyły na papieża.

Niedziela lubelska 4/2020, str. VII

[ TEMATY ]

kapliczka

Lublin

kaplica

kościoły

budowniczowie

Katarzyna Artymiak

Abp Bolesław Pylak (1921 - 2019)

Abp Bolesław Pylak (1921 - 2019)

Znakomicie tę zmianę wykorzystał bp Bolesław Pylak. Na początku lat 80. XX wieku co chwilę podpisywał dekrety erygujące nowe parafie, za czym szło wmurowywanie kamieni węgielnych pod kolejne świątynie. Diecezja nadrabiała czas komunizmu i długą epokę rosyjskiego zaboru.

Nadrabianie zaległości

Przed 1975 r. robotnicy z fabryki helikopterów w Świdniku najbliżej do kościoła mieli w Kazimierzówce. Dwie godziny marszu w jedną stronę były jednak udręką. Dzięki charyzmatowi ks. Jana Hryniewicza, w mieście – według zamysłu komunistów – „bez Boga”, zaczęto budować pierwszy po wojnie murowany kościół w naszej diecezji.

Reklama

Po pierwszej wojnie w Lublinie zbudowano zaledwie trzy nowe kościoły: św. Michała, św. Teresy i drewniany Najświętszego Serca Pana Jezusa. Po 1980 r. wzniesiono prawie 40 świątyń, które całkowicie odmieniły krajobraz miasta. Na wielkich osiedlach wyrosły domy Boże stanowiące centra całych dzielnic.

Czas wielkich budowniczych

Ks. Stanisław Wypych (zm. 2007) wspominał, że miał szczęście zaczynać budowę nowego kościoła w Chełmie w pobliżu cementowni. Co dziesiąta ciężarówka z tym surowcem skręcała z ustalonej trasy na plac budowy świątyni. W czasach ogromnej biedy społeczeństwa i szykan ze strony władz wszystko trzeba było wykombinować i załatwić: cement, cegły, piasek, tony stali, miliony gwoździ, okna i drzwi. Wszystkie obiekty wznoszono „metodą gospodarczą”, czyli przy pomocy skrzykniętych parafian, pracujących po normalnej dniówce w fabryce, którzy na place budowy przynosili swoje kielnie, młotki i suwmiarki. Na budowach nie sposób było odróżnić proboszcza od murarza, bo księża sami dawali przykład pracowitości.

Za czasów bp. Bolesława Pylaka powstało ponad 400 kościołów i kaplic.

Warto wspomnieć piękne pokolenie wielkich budowniczych. Ich determinacja, pracowitość, a niekiedy fantazja ukształtowały sakralne oblicze Lublina i innych miast. Na Czechowie znajdziemy kościół wybudowany przez ks. Jana Miturę (św. Jadwigi Królowej) i ks. Jerzego Ważnego (św. Andrzeja Boboli), na Czubach dzieło ks. Ryszarda Juraka (Świętej Rodziny) i ks. Józefa Dziducha (Matki Bożej Różańcowej). Wrotków zawdzięcza swój kościół ks. Eugeniuszowi Szymańskiemu, LSM (św. Józefa) ks. Stanisławowi Dziwulskiemu, Majdanek ks. Józefowi Siemczykowi (św. Maksymiliana Kolbego), a Kalinowszczyzna (św. Antoniego) śp. ks. Stanisławowi Rogowi. Świątynie na Dziesiątej i w Abramowicach wznosili ks. Edward Kozyra (Matki Bożej Fatimskiej) i ks. Janusz Bogdański (Najświętszego Serca Pana Jezusa). Religijny charakter robotniczym Tatarom nadał ks. Zbigniew Kuzia (Matki Bożej Królowej Polski), Poczekajce – ks. Antoni Socha (św. Urszuli), a Felinowi – ks. Jan Bednara (Trójcy Przenajświętszej).

Reklama

W dużych przemysłowych miastach pierwsze nowe kościoły wznosili księża: Józef Huzar (Lubartów), Adam Lewandowski (Łęczna), Ryszard Gołda i Aleksander Zeń (Puławy) oraz Józef Brzozowski (Poniatowa).

Żywe kamienie

Budowanie kościołów jest najbardziej widoczne, ale przy okazji ich wznoszenia tworzyły się żywe wspólnoty, mocno zrośnięte ze swoimi świątyniami i duszpasterzami. Parafianie własnymi rękami mieszali zaprawę, a potem z dumą odmawiali Różaniec w zbudowanym przez siebie kościele. Wznosząc domy Boże, sami stawali się ich żywymi kamieniami.

2020-01-21 12:48

Ocena: +1 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Budowniczy kościoła w Harklowej

Parafia w Harklowej położona jest w południowej części diecezji rzeszowskiej, w dekanacie dębowieckim. Jej centrum religijne stanowi kościół parafialny pw. św. Doroty, wzniesiony w latach 1894-1896, dzięki determinacji i ofiarności proboszcza ks. Stanisława Hańskiego.

Ks. Hański urodził się 13 maja 1858 r. w Brzostku, w rodzinie urzędnika państwowego Aleksandra Hańskiego. W latach 1879–1883 studiował w Instytucie Teologicznym w Przemyślu wraz z formacją przygotowującą do kapłaństwa. Święcenia prezbiteratu otrzymał 22 lipca 1883 r. z rąk bp. Łukasza Soleckiego. Pracę duszpasterską rozpoczął od funkcji wikariusza w Błażowej, potem przeniesiono go do Sanoka, gdzie doszła jeszcze praca katechety w szkole ludowej. Swoim zaangażowaniem zwrócił uwagę przełożonych, którzy we wrześniu 1886 r. powierzyli mu urząd administratora, a 15 grudnia 1886 r. – proboszcza parafii w Harklowej.

Ks. Stanisław Hański posługiwał w Harklowej przez blisko 30 lat

Ks. Hański z zapałem zabrał się do obowiązków. Priorytetem była oczywiście praca duszpasterska. Był aktywny na wielu płaszczyznach m. in. organizował misje i rekolekcje dla parafian, założył kilka bractw religijnych oraz Związek Katolicko – Społeczny. Zatroszczył się też o społeczne uaktywnienie wiernych. Przy pomocy wspomnianego związku wybudowano w Harklowej dom gminny, założono w nim sklepik chrześcijański, kółko rolnicze i czytelnię Towarzystwa Oświaty Ludowej.

Ks. Hański zadbał także o remont i rozbudowę drewnianego kościoła parafialnego, a gdy ten spłonął 21 lipca 1894 r., zatroszczył się o wzniesienie nowego kościoła. Gromadził potrzebne na ten cel środki materialne, koordynował prace przygotowawcze i nadzorował budowę. W ciągu niespełna dwóch lat powstała nowa świątynia murowana, jednonawowa z dwoma bocznymi kaplicami, stylem nawiązująca do gotyku. Poświęcono ją 8 listopada 1896 r. i oddano do użytku wiernych. Konsekrował ją 9 lipca 1906 r. sufragan przemyski - bp. Karol Fischer. Proboszcz zadbał też o budowę plebanii, na którą pozyskał materiał z rozebranych budynków przy kopalni ropy naftowej.

Pracowite i spełnione życie ks. Stanisława Hańskiego dobiegło końca 8 sierpnia 1916 r. Miał wówczas 58 lat. Spoczywa na harklowskim cmentarzu. Tym samym pozostał wśród swoich wiernych, którym posługiwał przez blisko trzydzieści lat.

CZYTAJ DALEJ

“Dzień gniewu” zwycięża na festiwalu “Mirabile Dictu”

2020-11-27 17:08

[ TEMATY ]

film

nagroda

Włochy

Oskar

facebook.com/teatrtelewizji

Polski film nagrodzony watykańskim Oskarem.

Międzynarodowy Festiwal Filmowy „Mirabile Dictu” to jeden z najbardziej prestiżowych festiwali filmów katolickich. Odbywa się regularnie w Rzymie od 2010 r. z inicjatywy reżyserki Liany Marabini, pod patronatem Papieskiej Rady ds. Kultury. Podczas festiwalu prezentowane są filmy w różnych kategoriach: fabularne, dokumentalne, krótkometrażowe i programy promujące uniwersalne wartości. Na Festiwalu prezentowane są również filmy polskie. W 2016 r. film Krzysztofa Tadeja „Życia nie można zmarnować” - opowieść o dwóch polskich franciszkanach: o. Michale Tomaszku i o. Zbigniewie Strzałkowskim, zamordowanych w Peru w 1991 r. przez terrorystów z ugrupowania Świetlisty Szlak - został uznany za najlepszy film w kategorii filmów dokumentalnych, co było wielkim wyróżnieniem zarówno dla reżysera, jak i dla TVP 1, w której Redakcji Programów Katolickich film został zrealizowany. Tadej został również nagrodzony w 2017 r. w tej samej kategorii za film o ks. Władysławie Bukowińskim „Człowiek Boga”. W 2018 r. Mariusz Pilis i Dariusz Walusiak zostali nagrodzenia za najlepszą reżyserię i najlepszy film dokumentalny za dokument „Teraz i w godzinę śmierci”. W zeszłym roku do finału Festiwalu został nominowany spektakl Teatru TVP „Inspekcja” w reżyserii Jacka Raginisa-Królikiewicza.

W tym roku do finału Festiwalu został wytypowany, między innymi, polski film „Dzień gniewu” również w reżyserii Jacka Raginisa-Królikiewicza. Reżyser jest także autorem scenariusza napisanego według sztuki Romana Brandstaettera. Akcja filmu rozgrywa się w czasie II wojny światowej w klasztorze w Polsce okupowanej przez Niemców. W niewielkim miasteczku ma miejsce obława na Żydów. Jednemu z nich, Emanuelowi Blattowi, udaje się uciec i schronić w pobliskim klasztorze. Do przeora udzielającego schronienia Żydowi przychodzi jego dawny kolega, niedoszły ksiądz, z którym studiował teologię w Rzymie, a obecnie oficer gestapo. Brandsteatter, a za nim Jacek Raginis-Królikiewicz ukazuje tragiczny splot zdarzeń, które dotykają samej istoty wiary – śmierć postrzegana jako zbawienie, świadome przyjęcie cierpienia jako najwyższy sens życia. Jedną z głównych, zbiorowych postaci tego misterium jest chór zakonników, który słowami psalmów komentuje wojenną rzeczywistość i wyraża lęk przed cierpieniem i śmiercią.

Ze względu na sytuację sanitarną tegoroczny festiwal „Mirabile Dictu” odbywał się w formie wirtualnej. Jury obradowało w składzie: przewodnicząca, księżna Maria Pia Ruspoli (Włochy), prof. Norbert Blecha, producent filmowy (Austria), Luca Caruso z Fundacji Ratzingera (Watykan) oraz brytyjscy artyści Rupert Wynne-James i Brian Finch. Liana Marabini, przewodnicząca Festiwalu podała wyniki głosowania wieczorem 26 listopada on-line. Jednogłośnie za najlepszy film Festiwalu został uznany film “Dzień gniewu”. To wielkie wyróżnienie zarówno dla reżysera, dla Teatru TVP oraz Studia Filmowego „N”, producentów filmu, ale również dla aktorów, wśród których należy wymienić Radosława Pazura, Rafała Gąsowskiego, Jana Marczewskiego i Natalię Rybicką.

Ale to nie koniec polskich akcentów na tegorocznym Festiwalu - trzeba również z zadowoleniem odnotować fakt, że za najlepszego reżysera uznano Hiszpana Antonio Olivié, twórcę filmu o Janie Pawle II: „John Paul II is Still Alive” („Jan Paweł II ciągle żywy”).

Pierwszą nagrodę w kategorii filmów dokumentalnych przyznano filmowi „I have a name” w reżyserii Lucii Mauro (U.S.A.).

Natomiast najlepszym filmem krótkometrażowym ogłoszono “Medjugorje, ziemia wiary” w reżyserii Pietro Pellizzieri (Włochy)

Ze względu na panującę epidemię w tym roku nie odbyła się również uroczysta gala festiwalowa, podczas której wręczanie są nagrody – statuetki „Il Pesce d’Argento” (Srebrna Ryba), które są inspirowane symbolem wczesnochrześcijańskim.

CZYTAJ DALEJ

PŚ w skokach - Żyła drugi, Kubacki trzeci w Ruce, wygrał Eisenbichler

2020-11-28 18:35

[ TEMATY ]

skoki narciarskie

polskatimes.pl

Piotr Żyła zajął drugie, a Dawid Kubacki trzecie miejsce w konkursie Pucharu Świata w skokach narciarskich w fińskiej Ruce. Triumfował Niemiec Markus Eisenbichler, który najlepszy był również w ubiegłym tygodniu na inaugurację sezonu w Wiśle.

Eisebichler w sobotę zdecydowanie górował nad resztą stawki. Żyła stracił do niego 19,3 pkt, a Kubacki 19,5.

W finałowej serii wystąpili także pozostali czterej Polacy. Klemens Murańka zajął dziewiąte miejsce, Andrzej Stękała 11., Kamil Stoch 12., a Paweł Wąsek 22.

Niespodziewanie już w pierwszej serii odpadł triumfator Pucharu Świata 2018/19 Japończyk Ryoyu Kobayashi i zajął 38. miejsce.

W Ruce nie rywalizują najlepsi Austriacy, w tym zdobywca Kryształowej Kuli w poprzednim sezonie Stefan Kraft. U Krafta i trzech jego kolegów oraz trenera Andreasa Widhoelzla wykryto zakażenie koronawirusem.(PAP)

wkp/ sab/

CZYTAJ DALEJ
Przejdź teraz
REKLAMA: Artykuł wyświetli się za 15 sekund

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję