Reklama

Niedziela Świdnicka

Wojenne losy

Mija 80 lat od pierwszej, największej wywózki Polaków na Sybir. Ten okrutny czas wspomina ks. prał. Stanisław Pająk, kapelan wałbrzyskich Sybiraków.

Niedziela świdnicka 6/2021, str. IV

[ TEMATY ]

zesłanie

Sybiracy

Dzień Sybiraka

Ryszard Wyszyński

Ks. prał. Stanisław Pająk prezentuje obrazek Matki Bożej Częstochowskiej, jego największą pociechę na zesłaniu

Ks. prał. Stanisław Pająk prezentuje obrazek Matki Bożej Częstochowskiej, 
jego największą pociechę na zesłaniu
Dodaj nasz portal do preferowanych źródeł Google
Artykuły z niedziela.pl będą pojawiać się częściej w Twoich wynikach wyszukiwania

Nieznana jest liczba Polaków wywiezionych na Sybir po wkroczeniu armii sowieckiej na teren Polski wschodniej po 17 września 1939 r. Według szacunków historyków, którzy zajmują się II wojną światową, jest to od kilkuset tysięcy, do miliona osób: dorosłych, dzieci, starców. Do aresztowań Polaków dochodziło już od pierwszych dni sowieckiej okupacji. Polityczna władza z pomocą funkcjonariuszy NKWD przeprowadziła na wschodzie dawnej Polski co najmniej 4 masowe wywózki Polaków.

Polaków wywożono całymi rodzinami, bez powodu, tylko dlatego, że byli Polakami.

Podziel się cytatem

Pierwszą i największą była ta, której dokonano 10 lutego 1940 r. Polaków wywożono całymi rodzinami, bez powodu, tylko dlatego, że byli Polakami. Do licznych ciężarów, które spadły na nich, jak głód i cierpienie, doszły strach o swój dalszy los oraz ciężkie mrozy, przez które wielu z nich zamarzło podczas drogi. Polaków transportowano przez wiele tygodni pociągami towarowymi, w zamkniętych wagonach, których poprzednio używano do przewozu bydła. Czas ten dobrze pamięta ks. prał. Stanisław Pająk, kapelan wałbrzyskich Sybiraków, rezydent parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa w Wałbrzychu, który urodził się na Kresach Rzeczpospolitej w 1931 r.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Świadek pierwszej wywózki

Reklama

– Pochodzę z Bukówki, to miejscowość położona ok. 7 km od Tłumacza w dawnym województwie stanisławowskim. Niezbyt duża, ale mieliśmy u siebie kościół filialny, do którego w każdą niedzielę przyjeżdżał ksiądz z parafii z Niżniowa, który uczył nas w szkole religii. 10 lutego 1940 r. o świcie rozpoczęły się aresztowania Polaków i masowe wyrzucanie ich z domów. Wywieziono nie tylko nas, ale także wszystkie rodziny, całą naszą miejscowość. Gdyby nie wojna, mógłbym chodzić wtedy do II klasy.

Po wojnie często słyszałem od Sybiraków, że sowieci wybierali ludzi, którzy byli dla nich politycznie najbardziej niewygodni, ale w naszej wsi wywózka objęła wszystkie rodziny – bez wyjątku! Nawet, dwie rodziny ukraińskie, które mieszkały na kolonii. Rodzice prowadzili nieduże gospodarstwo, a w domu było pięcioro dzieci. Najpierw jechaliśmy stłoczeni pociągiem do Tłumacza. Tam załadowali nas do transportu kolejowego już na szerokich torach i wieźli przez cały miesiąc, hen… na północ, aż nasz pociąg zatrzymał się w Republice Komi, w rejon Syktyvkaru (stolica). Dalej jechaliśmy samochodami ciężarowymi, ledwo przykrytymi plandeką, na mrozie. Na koniec każda z polskich rodzin – z tej pierwszej wywózki – była odbierana przez miejscowych, którzy przyjeżdżali po nas saniami i jechaliśmy wśród śniegów i lasów do ich chat – opowiada ks. Stanisław. – Dorosłych i młodzież natychmiast zabrano do wycinki drzew. Pierwsze, ścięte przez naszych rodziców sosny posłużyły do budowy baraków, w których nas rozlokowano. Miejscowym, u których mieszkaliśmy, jeszcze przed naszym przyjazdem nakazano, żeby uważali, bo ci, którzy przyjadą, to wielcy przestępcy. Przyjmowali nas więc z lękiem, ale gdy zobaczyli dzieci i starców, dziwili się bardzo, co to za przestępcy i byli nam życzliwi – dodaje kapłan.

Reklama

W Komi sowieci trzymali Polaków pod nadzorem, ale obóz drutów nie miał. Dorośli pracowali bardzo ciężko w lesie. Ale i tak nie było najgorzej, bo np. z Polaków wywiezionych jeszcze dalej na północ Komi po wojnie mało kto powrócił. Główną pracą, do której zostali wysłani ojciec, brat i najstarsza siostra ks. Stanisława, był wyrąb drzew, a zwłaszcza dominującej w tamtejszych lasach sosny. – Oczyszczone z gałęzi pnie zwożono nad brzegi rzek, gdzie były układane w stertach tak umiejętnie, że po wyjęciu jednej bali, staczały się z brzegu prosto do wody. Wiosną, gdy rzeka przybrała, były masowo spławiane. Polaków jednak już do tego spławiania nie brano, zapewne z obawy, że nie wrócą – wspomina ks. Stanisław. – Ja nie pracowałem, podobnie jak moja siostra Krysia, byliśmy wtedy jeszcze za mali.

Obrazek Matki Bożej

Jedno z najcieplejszych wspomnień, które utkwiło w sercu ks. Stanisława z pobytu w Komi, wiąże się z obrazkiem Matki Bożej Częstochowskiej, który stał się największą pociechą dla niego i jego sióstr. Obrazek pojawił się tak niespodziewanie i był dla nich tak święty i ważny, jak relikwie. Szczęśliwie przetrwał wojnę. – Nie pamiętam, czy to był rok 1942 czy 43, ale zaczęły docierać do Polaków w naszym łagrze jakieś drobne rzeczy z ubioru albo i żywność: suchary, może konserwy. Nie było tego wiele, ale pewnego razu wśród tych rzeczy znalazł się też plik czarno-białych obrazków z wizerunkiem Matki Bożej Częstochowskiej, wydrukowanych w Anglii. Przy obrazku znajdował się tekst modlitwy, którą napisał z myślą o Polakach wywiezionych do łagrów biskup polowy Wojska Polskiego Józef Gawlina. – Obrazek i tekst ogromnie nas uradowały, chroniliśmy tę naszą świętość. Pozwolił nam uwierzyć, że ktoś na świecie jeszcze o nas pamięta. Modlitwa bp. Gawliny była setki razy odmawiana wieczorami. Czytaliśmy ją z oczami pełnymi łez, rozważaliśmy każde jej słowo – wspomina ks. Stanisław. – Obrazek przechowała moja siostra z Wrocławia, a po jej śmierci mam go ja, jako ostatni z naszej rodziny. Całe moje rodzeństwo już zmarło.

Powrót do ojczyny

Po śmierci rodziców, w 1944 r. Stanisław wraz z siostrami zostali wywiezieni z Komi do Krasnodarskiego Kraju, w rejon Morza Czarnego. Do ojczyzny udało im się powrócić w 1946 r. Pierwszym miastem, w którym zamieszkał przyszły ksiądz, był Zgorzelec. To tu, po 3-letniej służbie wojskowej oraz po studiach w seminarium, 23 czerwca 1963 r. Stanisław Pająk został wyświęcony na kapłana przez bp. Pawła Latuska.

2021-02-03 10:04

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Ocena: +3 0 dodaj do źródeł Google

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Pamięć zmarłym, żyjącym pojednanie – Sybiracy na Jasnej Górze

[ TEMATY ]

Jasna Góra

pielgrzymka

Sybiracy

Krzysztof Świertok/Niedziela

Zesłano ich na Syberię, do największego więzienia świata, tylko za to, że byliśmy Polakami. Dziś pielgrzymowali na Jasną Górę, by wspomnieć zmarłych. Już po raz 30. zabrzmiał Apel Poległych Sybiraków.

Centralnym punktem pielgrzymki była Msza św. w intencji wszystkich Sybiraków - żyjących oraz zmarłych. Eucharystii przewodniczył ks. Zdzisław Banaś. Krajowy kapelan Sybiraków i kustosz Sanktuarium Matki Boskiej Sybiraków w Grodźcu podkreślał w homilii wielka wiarę zesłańców, która była „jedyną nadzieją na tych katorżniczych drogach. Nie wiedzieli, co będzie, co się z nimi stanie, ale ufali do końca Bogu”.
CZYTAJ DALEJ

Nie jesteście w ciemności

2026-11-09 14:49

Niedziela Ogólnopolska 46/2026, str. 22

[ TEMATY ]

homilia

Adobe Stock

Listopad jest wyjątkowym czasem. My, ludzie wierzący, przeżywamy go jako okres, w którym nasze myśli i modlitwy biegną ku tym, których już nie ma pośród nas. Choć uroczystość Wszystkich Świętych przypomniała nam o tym, że każdy z nas jest powołany do świętości, to Dzień Zaduszny budzi refleksje nad naszym przemijaniem i ziemskim końcem, który kiedyś musi nadejść. Czy tego chcemy, czy nie, czas biegnie nieubłaganie. Przypomina nam o tym także słowo Boże, lecz nie po to, żeby nas straszyć, ale po to, żeby zachować w nas czujność. Na temat przypowieści o talentach na pewno słyszeliśmy już bardzo wiele. Wygłoszono pewnie setki tysięcy kazań o tym, w jaki sposób należy postępować z darami otrzymanymi od Boga. Wiemy, że Bóg każdemu z nas daje tyle, ile jesteśmy w stanie udźwignąć. Ale dziś, kiedy spoglądamy na groby naszych bliskich zmarłych, chcemy zapytać siebie: czy my odziedziczymy królestwo niebieskie? Czy usłyszę od Boga słowa: „Dobrze, sługo dobry i wierny! Byłeś wierny w rzeczach niewielu, nad wieloma cię postawię. Wejdź do radości twego pana!”. Co robię w moim codziennym życiu? Pamięć o zmarłych powinna rodzić w nas pytanie, co by było, gdyby dzisiaj Bóg wezwał mnie do siebie? Czy dziś jestem gotowy na spotkanie z Chrystusem? Jak przeżywam moje codzienne życie? Jak realizuję moje codzienne powołanie? Jakim jestem ojcem, jaką jestem matką? Jakim jestem pracownikiem, jakim jestem pracodawcą? Co kieruje moim codziennym życiem? Czy naprawdę jestem człowiekiem wierzącym wtedy, kiedy jestem wśród innych? Czy przypadkiem nie zamknąłem Chrystusa w kościele i zakrystii? A może moja religijność zaczyna się i kończy tylko w pokoju, w którym mieszkam? Jaka jest moja codzienna postawa? Wracamy zatem do dzisiejszego pierwszego czytania z Księgi Przysłów: „Niewiastę dzielną któż znajdzie?”. I choć może chcielibyśmy widzieć w tym czytaniu tylko i wyłącznie kobietę, to tak naprawdę autor Księgi Przysłów pyta dzisiaj o postawę każdego z nas. O postawę mojego codziennego funkcjonowania w świecie. Pokazuje, że prawdziwego człowieka wierzącego poznajemy po jego codziennym życiu. Nie po tym, co mówi, ale po tym, w jaki sposób postępuje. Bardzo mocno widzimy uzewnętrznienie tego, co tak naprawdę jest w środku. I nie bez przesady mówi tutaj o kobiecie dzielnej, bo bycie człowiekiem wierzącym we współczesnym świecie musi być nacechowane wielką odwagą. Choć może w naszym męskim rozumieniu chcielibyśmy widzieć kobietę jako tą słabszą, może nawet bardziej bojaźliwą, to żadna postawa nie usprawiedliwia nigdy naszego tchórzostwa. Jeśli chodzi o świadectwo naszej wiary, nikt nie ma prawa być tchórzem. A co więcej – być może ci, którzy uznawani byli za ludzi słabszych, tchórzliwych, tak naprawdę okazywali się osobami prawdziwie odważnymi. I pewnie można za św. Pawłem Apostołem powiedzieć, że to wszystko, o czym dzisiaj piszemy, jest dla każdego z nas jasne i oczywiste – przecież nie jesteśmy synami nocy ani ciemności – dlatego czuwamy i jesteśmy trzeźwi, abyśmy byli gotowi na przyjście Pana.
CZYTAJ DALEJ

Papież do ludów Amazonii: „Nie jesteście sami”

2026-11-16 07:10

[ TEMATY ]

Leon XIV w Ameryce Południowej

Vatican Media

Chrystus nigdy nas nie opuszcza. Chrystus jest z wami – zapewnił Leon XIV 15 listopada w Pucallpa podczas spotkania z misjonarzami i przedstawicielami ludów Amazonii. Papież mówił o zamordowanych obrońcach ziemi, przemocy wobec kobiet i wykluczeniu, wskazując zarazem na nadzieję płynącą z Ewangelii.

Ojciec Święty spotkał się ze wspólnotą lokalnego Kościoła na nabrzeżu Malecón Puerto Callao. Przypomniał, że podąża śladami Papieża Franciszka, który odbył niezapomnianą wizytę w Puerto Maldonado, a sam przybył jako pasterz, by wysłuchać historii mieszkańców i iść u ich boku. Nawiązał też do swojej wieloletniej posługi misyjnej i biskupiej w Peru, która nauczyła go, że Kościół musi iść razem z ludźmi, aby wiernie służyć Bogu i naśladować Chrystusa.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję