...jedną z najstarszych świątyń w Czechach jest kościół Świętych Piotra i Pawła w Mielniku? Pierwsza pisemna wzmianka o nim pochodzi z 1172 r. – wtedy spłonął – ale jego początki sięgają czasów księżnej Emmy, żony księcia Bolesława II Pobożnego (władca ten zasłynął jako największy czeski fundator drugiej połowy X wieku). Historycy oceniają, że kościół mógł powstać ok. 1000 r. Obecna budowla nie przypomina oryginalnej; już ok. 1380 r. stojąca tu romańska bazylika została przebudowana w stylu gotyckim. Sto lat później wzniesiono 60-metrową wieżę i dodano trzy nawy. Największe zmiany w architekturze poczyniono w pierwszej połowie XVI stulecia, nadano wówczas kościołowi wygląd, który możemy podziwiać obecnie. Wystrój świątyni w przeważającej części jest barokowy.

O wyjątkowości mielnickiego kościoła decyduje zachowane w krypcie pod prezbiterium ossuarium. Zgromadzone w nim kości pochodzą z przykościelnego cmentarza, który okazał się zbyt mały, szczególnie w czasach epidemii, i szczątki zmarłych zaczęto składować w krypcie. Dekretem z 1787 r. na ziemiach czeskich nakazano pogrzebanie wszystkich szczątków ludzkich. W Mielniku uczyniono zadość prawu, zamurowując kryptę. Gdyby nie to posunięcie, ossuarium zostałoby zlikwidowane. Na początku XX wieku zostało ono gruntownie przebadane przez naukowców, którzy oszacowali, że znajdują się w nim kości 10-15 tys. osób. Kości zostały ułożone w kilku stosach. Ich układ nie jest przypadkowy – tworzą kształt krzyża, kotwicy i serca, co symbolizuje trzy cnoty teologalne: wiarę, nadzieję i miłość.