Najstarsze w Polsce muzeum diecezjalne, które znajduje się w Tarnowie, dba o swoje zbiory. Dzięki wkrótce zakończonemu remontowi placówki mieszkańcy i turyści będą mogli podziwiać cenne zabytki w bardziej komfortowych warunkach.

Na zakończenie obchodów 500-lecia Domu Mikołajowskiego – najstarszej kamienicy w Tarnowie, która stanowi ciąg budynków zabytkowych Muzeum Diecezjalnego – miała miejsce prezentacja pochodzących ze zbiorów tej instytucji pięciu gotyckich rzeźb, które wróciły po konserwacji. Prace prowadziły konserwatorki: dr Katarzyna Dobrzańska i Maja Potrawiak pod nadzorem konserwatorskim dr. Janusza Sarkowicza z Wydziału Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki ASP w Krakowie.

Gotycki blask

Prace zrealizowano dzięki dofinansowaniu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego z Funduszu Promocji Kultury w wysokości 85 tys. zł oraz wkładowi własnemu Diecezji Tarnowskiej w wysokości 26 tys. zł. Całkowity koszt zamknął się w kwocie 111 tys. zł. Dyrektor Muzeum Diecezjalnego w Tarnowie ks. dr Piotr Pasek tak podsumował zakres prac: – Wsparcie z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego umożliwiło nam przywrócenie świetności tak cennym zabytkom sztuki gotyckiej. Wyjątkową wartość artystyczną ma Madonna z Zawady. Jest to Matka Boża, służebnica słowa Bożego, która trzyma Dzieciątko Jezus z otwartą księgą. Nie zachowała się druga ręka Matki Bożej. Prawdopodobnie w prawej dłoni Maryja trzymała kałamarz. Drugi cenny obiekt w historii sztuki polskiej to Pieta z Wojnicza. Panie konserwatorki wytypowały ten obiekt i po zastosowaniu odpowiednich badań ukazała się forma polichromii pierwotnej, co umożliwiło powrót do piękna gotyckiego blasku – dodał.

Pięć pereł

Pierwsza rzeźba, która została poddana konserwacji, to Chrystus Ukrzyżowany z Poręby Radlnej (XVI wiek). Podczas prac konserwatorskich ostatnie przemalowanie oraz pożółkły werniks zostały usunięte. Zachowano XIX-wieczne przemalowanie, ze względu na wysoką wartość artystyczną, pozostawiono jednak odkrywki ukazujące fragmenty gotyckiej polichromii o gorszym stanie zachowania – ślady krwi oraz karnację.

Drugie dzieło to Madonna z Dzieciątkiem z Zawady (3. ćw. XIV wieku). Rzeźba została oczyszczona z zabrudzeń, wzmocniono też osłabioną strukturę drewna. Dzięki temu przywrócono stabilność i piękno cennego dzieła.

Kolejny zabytek to Święty Biskup z Zawady (3. ćw. XIV wieku) – jedna z najstarszych gotyckich rzeźb w kolekcji tarnowskiego muzeum, wyróżniająca się surową, wertykalną formą. Tu usunięto stare, zdegradowane warstwy zabezpieczające oraz wzmocniono strukturę drewna, osłabioną przez działanie drewnojadów.

Czwarta rzeźba to Madonna z Dzieciątkiem z Małej (1450-60). Prace konserwatorskie objęły usunięcie zdegradowanych materiałów zastosowanych w latach 60., oczyszczenie z zabrudzeń oraz uzupełnienie niektórych ubytków drewna.

Ostatnie odnowione dzieło to Pieta z Wojnicza (początek XIV wieku). Wyjątkowa rzeźba typu Pieta corpusculum przedstawia Matkę Bożą z Chrystusem ukazanym w dwóch postaciach – jako dziecko oraz dorosły mężczyzna. Podczas prac konserwatorskich usunięto przemalowania niezgodne z oryginalną ikonografią. Część późniejszych, historycznych warstw pozostawiono, co dodatkowo podkreśla niezwykły charakter i unikalność tej rzeźby.