Położona malowniczo w południowo-wschodniej części diecezji Stopnica należy do najstarszych osad polskich. Jej początki sięgają czasów Państwa Wiślan. Już w 1326 r. za panowania króla Władysława Łokietka na wzgórzu stanęła kaplica św. Anny. Zaś kościół farny w stylu gotyckim pw. świętych Piotra i Pawła wybudował król Kazimierz Wielki. Świątynia w Stopnicy (tak jak i pozostałe w Kargowie, Wiślicy, Sandomierzu, Szydłowie i Zagości) to kościół pokutny, powstały za grzech zabójstwa ks. Baryczki.
Burzliwe losy państwa i nawałnice wojenne nie oszczędzały kościoła parafialnego. Był złupiony przez Szwedów i wojska Karola Wielkiego w 1655 r., a potem przez księcia Siedmiogrodu - Rakoczego. Ale największych zniszczeń dokonała dopiero II wojna światowa, kiedy świątynia - tak jak wiele budynków w Stopnicy, znajdującej się na linii frontu rosyjsko-niemieckiego - została zniszczona niemal całkowicie. Jej odbudowa trwała w latach 1946-58.
W dwunawowym kościele zachowało się jednak sporo elementów oryginalnych z wystroju. M. in. są to kaplica z XV w. z obrazem olejnym św. Anny Samotrzeć, płaskorzeźba z wizerunkiem Kazimierza Wielkiego oraz herbem ziemi dobrzyńskiej na ołtarzu głównym, krucyfiks z rzeźbą Chrystusa ukrzyżowanego z XVII w., obraz olejny z patronami parafii: świętymi Piotrem i Pawłem.
To, co charakterystyczne dla parafii i to, co ją wyróżnia, to jej zwyczaje religijne, które mocno zakorzenione są w tradycję parafii, i w których przeżywanie włączają się wierni z parafii Księży Sercanów. Wieczorem przed Niedzielą Palmową młodzież kilku parafii udaje się pielgrzymką do klasztoru Księży Sercanów. Zaś w następnym roku młodzież z parafii Sercanów pielgrzymuje do Stopnicy. „To jest taki dekanalny zwyczaj i sporo młodzieży z dekanatu bierze udział w tej pielgrzymce” - mówi proboszcz ks. Zdzisław Wójcik, który w parafii pracuje niemal 13 lat. - Od wielu lat w Wielki Piątek parafianie bardzo licznie udają się z procesją żałobną do klasztoru Księży Sercanów. Początek procesji i 7 stacji Drogi Krzyżowej są odprawiane w kościele farnym. Następnie wierni udają się w procesji ulicami miasteczka do kościoła Księży Sercanów. Zakończenie nabożeństwa oraz cała liturgia odbywa się już w kościele farnym. Mało znanym nabożeństwem jest Niedziela Grobowa, którą świętuje się tu w każdą pierwszą niedzielę czerwca. Ten zwyczaj liczy ponad 20 lat, a początkowo przypadał na drugą niedzielę po Wielkanocy. Jest to powtórzenie uroczystości Wszystkich Świętych. Na cmentarzu sprawowane są wówczas dwie Msze św. Parafianie, pamiętając o święcie, przygotowują i porządkują groby bliskich i modlą się za zmarłych.
W skład parafii wchodzi aż 16 miejscowości, często znacznie oddalonych od kościoła. Dlatego dużym udogodnieniem było wprowadzenie dodatkowych autobusów. Teraz nawet starsi niezmotoryzowani mogą uczestniczyć w niedzielnej Mszy św. W parafii mocno rozwinęło się nabożeństwo do Miłosierdzia Bożego. W kościele, gdzie przechowywane są relikwie św. Faustyny, każdego dnia rano przed Mszą św. oraz w każdy piątek po południu parafianie uczestniczą w Koronce do Miłosierdzia Bożego. Zaś w pierwszy piątek miesiąca wierni trwają na adoracji przed Najświętszym Sakramentem, odmawiając modlitwę do Bożego Miłosierdzia. Ponadto od blisko roku obraz Jezusa Miłosnego oraz św. Faustyny nawiedza domostwa parafii. Takie wydarzenie, w którego przeżywanie włącza się nie tylko rodzina, ale znajomi i sąsiedzi, może przyczynić się do odnowy duchowej i umocnienia wiary.
Nie sposób nie wspomnieć również o szczególnym kulcie parafian do Matki Bożej Stopnickiej, czczonej od prawie 360 lat w cudownym obrazie. Piękny wizerunek, który znajduje się w kaplicy bocznej, ocalał cudownie z pożaru kościoła w czasie II wojny światowej. Od 1999 r. 22 sierpnia stał się drugim odpustem parafialnym związanym z kultem Matki Bożej Stopnickiej. Jak przystało na parafię rolniczą Stopnica bardzo uroczyście świętuje dożynki. Rolnicy przynoszą wieńce i wypiekane przez gospodynie chleby, które po Sumie odpustowej są dzielone pomiędzy wszystkich.
Ks. Wójcik podkreśla życzliwą atmosferę i dobre relacje z władzami gminnymi, sołtysami oraz dyrekcjami dwóch szkół w Stopnicy, Smogorzewie, Mietlu i Klempie Górne. W pracy duszpasterskiej pomagają mu księża wikariusze: ks. Krzysztof Szumigraj prowadzi katechezę w szkole średniej w Stopnicy, a ponadto opiekuje się scholą dziecięcą i młodzieżową. Katechezy uczą również Zenona Banachewicz, Elżbieta Nega i ks. Marek Piasecki, który również opiekuje się ministrantami. Młodzież spotyka się w grupie modlitewno-biblijnej. Należy tu ok. 40 osób. W każdy piątek mają swoje spotkania w świetlicy młodzieżowej. Oczywiście, pomocą duszpasterską służą również Siostry Służebniczki Starowiejskie. Zakrystią opiekuje się s. Krystyna, kuchnią zajmuje się s. Maria, zaś s. Zofia uczy katechezy.
Stopnica to nie tylko cenne zabytki, ale przede wszystkim ludzie z nią związani. W tym roku organista Eugeniusz Gzyl obchodzi 50-lecie swojej pracy. Dziedzictwo Stopnicy, jej bogatą historię i zabytki chroni i zarazem promuje Towarzystwo Przyjaciół Stopnicy. To tu pracuje dokumentalista-fotografik Ryszard Góra, autor m.in. pocztówek ze stopnickimi skarbami. Do miłośników tego regionu niewątpliwie można zaliczyć również Jarosława Tadeusza Leszczyńskiego i Tadeusza Leszczyńskiego - syna, autorów monografii i opracowań o Stopnicy.
Stopnica nie jest zbyt zamożną parafią, ale mimo to mieszkańcy, choć sami niejednokrotnie borykają się z niedostatkiem, potrafią pomagać innym. Każdego roku składając płody rolne, wspierają kieleckie WSD. W organizację tej zbiórki włączają się solidarnie sołtysi wszystkich miejscowości. Ponadto wierni dbają o swoją parafię. - Pomagali w pracach przy cmentarzu i przy budowie plebanii - podkreśla Ksiądz Proboszcz.
Przy kościele stale trwają prace, prowadzone w miarę możliwości finansowych. Pomaga wielu parafian, m.in. Leszek Grzyb, który okazuje dużo dobrej woli i życzliwości. Udało się odnowić kruchtę nad chórem, odrestaurowano prezbiterium. W ubiegłym roku zaczęły się prace przy wymianie zadaszenia. Część dachu już pokryto. Zakończenie prac zaplanowano przed 22 sierpnia. W tym dniu, w uroczystość odpustową, bp Kazimierz Ryczan poświęci wykonane prace. Ksiądz Proboszcz ma, oczywiście, kolejne plany na przyszłość - odnowienie zewnętrznych murów kaplicy Matki Bożej Stopnickiej.